Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2190/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 23 kwietnia 2020 r. nr... w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP oraz innych państw obszaru Schengen.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 5 listopada 2020 r. (powinno być 14 października 2020 r.) wezwano do uzupełnienia braków skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania cudzoziemca w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także podanie numeru PESEL lub złożenie oświadczenia, że cudzoziemiec nie posiada numeru PESEL – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na treść art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1b p.p.s.a. oraz art. 37 § 1 p.p.s.a. wywodząc, że pomimo upływu wyznaczonego terminu cudzoziemiec nie uzupełnił braków skargi. Zaznaczył, że wezwanie w tym zakresie przesłano na adres podany w skardze. Pełnomocnik cudzoziemca nie podjął korespondencji z placówki operatora pocztowego mimo dwukrotnej awizacji. Pierwsza próba doręczenia miała miejsce 6 listopada 2020 r., wobec czego ostatni dzień terminu na wykonanie wezwania przypadał na 27 listopada 2020 r. Termin ten upłynął jednak bezskutecznie.
Sąd podał, że nie dysponuje numerem PESEL cudzoziemca, w związku z czym nie może nadać dalszego biegu sprawie. Sąd zwrócił uwagę, że numer PESEL nie został wskazany również w toku postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1204/19). Dotychczas nie wpłynęło również żadne pismo, w którym zgłoszono by zastrzeżenia co do sposobu doręczenia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. R. zarzucając naruszenie:
- - art. 58 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy stronie nie doręczono prawidłowo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi,
- - art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie można zastosować instytucję fikcji doręczenia, podczas gdy stronie skarżącej nieprawidłowo awizowano przesyłkę pocztową poprzez brak pozostawienia awiza w prawidłowym miejscu.
Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego orzeczenia w całości oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z reklamacji usług pocztowych wraz z dowodem nadania, jak i oświadczenia osoby zamieszkującej pod adresem: ul. M....,... W. o umieszczeniu awiza w nieprawidłowej skrzynce pocztowej.
W uzasadnieniu podniesiono, że pomimo dwukrotnego awizowania skarżący (pełnomocnik) nie miał możliwości podjąć przesyłki z uwagi na awizację do niewłaściwej skrzynki. Awiza dotyczące przedmiotowego wezwania umieszczone były w skrytce nr... przy ul. M. we W. zamiast w skrzynce pocztowej pod numerem... Powyższy fakt potwierdza oświadczenie osoby zamieszkującej pod wymienionym numerem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi.
W przedmiotowej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano pełnomocnika strony do uzupełnienia braków skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Z akt sprawy wynika, że przesyłka oznaczona numerem nadawczym Poczty Polskiej (00)... wysłana na adres pocztowy pełnomocnika skarżącego nie została podjęta, mimo dwukrotnego awizowania. Sąd Wojewódzki opierając się na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru przyjął, że wezwanie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest potrzebą ochrony biegu postępowania sądowego przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma sądowego przez stronę. Co ważne domniemanie w zakresie skutecznego doręczenia przesyłki może zostać obalone, gdy adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowski. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 384-385 i powołane tam orzeczenia NSA).
Oczywiście do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił, że przesyłka była nieprawidłowo awizowana, mianowicie przesłał stanowisko Poczty Polskiej w sprawie reklamacji na przesyłkę o numerze (00)..., z którego wynika, że nie można wykluczyć pomyłki pracownika w zakresie doręczenia przesyłki do niewłaściwej skrzynki pocztowej - co dodatkowo potwierdza oświadczenie D. D. zamieszkującego pod adresem ul. M....,... W., który wskazał, że awizo o ww. numerze zostało umieszczone w jego skrzynce pocztowej.
W takim stanie sprawy należało przyjąć, że doszło do obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego w drodze awizacji. Tym samym niezasadne okazało się odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
- - ---------------------- 2