Postanowienie NSA z 13 kwietnia 2005 r., II OZ 33/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 831/04 w przedmiocie kosztów postępowania

Skład

Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi E. F. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 24 marca 2004 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie poświadczenia obywatelstwa postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt 2V SA 4127/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi E. F. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie poświadczenia obywatelstwa polskiego, zwrócił skarżącej kwotę 5 złotych tytułem połowy wpisu sądowego oraz zasądził od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd podkreślił, że przesłanką umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego było cofnięcie przez E. F. skargi z uwagi na fakt, iż, już po wniesieniu skargi, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców postanowieniem dnia 11 sierpnia 2004 r. podjął zawieszone postępowanie.

Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt II SA/Wa 831/04), w części dotyczącej zasądzenia na rzecz E. F. kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego i wniósł o uchylenie tego postanowienia w części zaskarżonej.

Żalący się podniósł, iż instytucja autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do zaskarżonych decyzji i postanowień, może przebiegać tylko w ramach istniejących trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, a w przedmiotowej sprawie żaden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego nie miał zastosowania, gdyż postępowanie zostało podjęte z urzędu w trybie zwykłym, przewidzianym w art. 97 § 2 KPA. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zarzucił, iż w zaskarżonej części postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. zostało podjęte bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na zażalenie E. F., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców kosztów postępowania według norm przepisanych. E. F. podniosła, iż nie cofnęła skargi a jedynie złożyła wniosek o umorzenie postępowania. Ponadto skarżąca zaznaczyła, że przesłanką podjęcia przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców postępowania administracyjnego był brak zagadnienia prejudycjalnego na co skarżący zwracał uwagę w skardze. Dlatego zadaniem skarżącej nie można się zgodzić z twierdzeniem organu, że powodem podjęcia postępowania administracyjnego było ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, ponieważ przyczyny zawieszenia postępowania nigdy nie zaistniały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.

W doktrynie trafnie wskazuje się, iż uprawnienia autokontrolne powinny być postrzegane przede wszystkim jako możliwość "ponownego zajęcia się daną sprawą administracyjną i – przy spełnieniu określonych przesłanek – ponownego jej rozstrzygnięcia przez organ administracji" /Kiełkowski T., Uprawnienia autokontrolne organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2004, nr 7-8, s. 183/. Podstawową cechą autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a. jest więc zastąpienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie, innym rozstrzygnięciem, uwzględniającym skargę w całości. Niewątpliwie jednak organ dokonując autokontroli musi uwzględnić w każdym przypadku odmienności formy danego typu działalności administracji, a także jej istotę /Sobieralski K., Uprawnienia samokontrolne organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Państwo i Prawo 2004, z. 1, s. 67/.

Zdaniem Sądu specyfika autokontroli organu administracji w przypadku uwzględnienia skargi na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego powoduje, iż może ono nastąpić w dwojaki sposób. Po pierwsze, poprzez wzruszenie postanowienia o zawieszeniu postępowania w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a po drugie, w szczególności, gdy przesłanką podjęcia postępowania są przyczyny wskazane w skardze do sądu administracyjnego, poprzez podjęcie z urzędu postępowania w trybie zwykłym, przewidzianym w art. 97 § 2 KPA. W rozpatrywanym przypadku art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, iż organ "może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę" odsyła bowiem również do przepisów wyznaczających kompetencje Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców dotyczące sprawy zawieszenia postępowania administracyjnego, z której to kompetencji organ skorzystał, wydając zaskarżone do sądu postanowienie o zawieszeniu postępowania. Powoduje to, iż stosując art. 54 § 3 p.p.s.a. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców może z tej kompetencji ponownie skorzystać wydając z urzędu, w trybie zwykłym (przewidzianym w art. 97 § 2 KPA) postanowienie o podjęciu postępowania administracyjnego /por. Kiełkowski T., Uprawnienia autokontrolne organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2004, nr 7-8, s. 184/.

Okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności wydanie postanowienia o podjęciu postępowania, z uwagi na wskazane w skardze przesłanki, w sytuacji zawisłości przed sądem administracyjnym sprawy ze skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania, pozwalają uznać, iż Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców uwzględnił skargę w całości w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., mimo iż nie wskazał tego przepisu jako podstawy wydania postanowienia o podjęciu postępowania administracyjnego. Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do tego, iż skarżąca byłaby w niczym nieuzasadniony sposób pozbawiona możliwości zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

Mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w związku z art.197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.