Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 340/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił W. K. przyznania prawa pomocy.
W powyższym postanowieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy prawa pomocy wskazując, że nie wykazał on, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu tego prawa. W sprzeciwie od ww. postanowienia W. K. podniósł, że nie ma dochodów pozwalających na poniesienie kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek sprzeciwu wskazał, że ww. wnioskodawca powołując się na brak dochodów i majątku nie wyjaśnił z czego się tak naprawdę utrzymuje. W złożonym wniosku nie zawarto jakichkolwiek danych, która mogłyby odnosić się do sytuacji majątkowej skarżącego. Ponadto wnioskodawca pomimo wezwania go zarządzeniem z dnia 16 września 2010 r. do przedłożenia stosownych dokumentów nie przedstawił pełnej dokumentacji, która potwierdzałaby jego złą sytuację materialną.
W związku z powyższym Sąd uznał, że W. K. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wniósł o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. W zażaleniu skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów.
W niniejszym postępowaniu Sąd skorzystał z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. - wezwał wnioskodawcę do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Wezwany nie uczynił jednak zadość wezwaniu, bowiem nie przedstawił wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego.
Podkreślenia wymaga, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, szczególnie w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku zarzucić błędu, bowiem Sąd ten zasadnie uznał, iż skoro wnioskodawca nie przedstawił odpowiednich dowodów dotyczących jego sytuacji materialnej, to tym samym nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie było zatem podstaw prawnych do udzielenia mu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie.
Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.