Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. VII SA/Wa 1288/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił O. Stowarzyszeniu z siedzibą w R. dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu został złożony przez Z. G., Prezesa Zarządu tego Stowarzyszenia. W ocenie Sądu, ww. wniosek nie mógł zostać uznany za skutecznie złożony, albowiem w świetle postanowień Statutu Stowarzyszenia Z. G., nie był uprawniony do jego samodzielnej reprezentacji. Zgodnie z postanowieniem § 22 pkt 1 Statutu Stowarzyszenia, Zarząd reprezentuje Stowarzyszenie na zewnątrz. W pkt 3 § 22 ustalono zaś, że "do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych oraz podpisywania umów i innych dokumentów w imieniu Stowarzyszenia wymagane jest oświadczenie jednego członka Zarządu". Zdaniem Sądu, przewidziana w pkt 3 § 22 Statutu możliwość "podpisywania umów i innych dokumentów w imieniu Stowarzyszenia" przez poszczególnych członków Zarządu odnosi się wyłącznie do spraw majątkowych.
Zgłoszenie udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowym nie jest sprawą majątkową, stąd niewykazanie umocowania do działania w imieniu Stowarzyszenia, do czego składający wniosek został wezwany, skutkowało oddaleniem wniosku, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło O. Stowarzyszenie zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie:
- - art. 33 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zapisy statutu wskazują, iż organizacja nie może być reprezentowana przez jednego członka Zarządu we wszystkich postępowaniach z wyjątkiem spraw o charakterze majątkowym, albowiem powinna ona za każdym razem podjąć uchwałę, co uniemożliwia w praktyce aktywne funkcjonowanie organizacji,
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie, że od 2006 r. do chwili obecnej organizacja została dopuszczona do udziału w kilkuset postępowaniach przed wszystkimi sądami administracyjnymi w Polsce, w tym przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zasiadał Prezesem NSA, gdzie zgodnie uznawano, że organizacja może być reprezentowana przez jednego członka Zarządu i nie jest konieczne podejmowanie uchwały w tym zakresie. WSA w Warszawie kilkadziesiąt razy zajmował identyczne stanowisko, reprezentowali je także sędziowie orzekający w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd I instancji nie dokonał analizy KRS, mając na uwadze, że podejmowanie kilkuset uchwał byłoby niemożliwe, albowiem członkowie Zarządu pochodzą z różnych miejscowości oddalonych od siebie o kilkaset kilometrów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie posiada usprawiedliwioną podstawę.
Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 § 1 p.p.s.a.).
Z wypisu Krajowego Rejestru Sądowego odnoszącego się do wnoszącego zażalenie wynika, że do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych oraz podpisywania umów i innych dokumentów w imieniu Stowarzyszenia wymagane jest oświadczenie jednego członka Zarządu (k. 93 akt). Sposób reprezentacji Stowarzyszenia pozostaje w tym zakresie tożsamy z postanowieniami jego Statutu (§ 22 pkt 3).
Wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, jako czynność procesowa podejmowana w toku postępowania przez uprawniony podmiot, nie może być traktowany jako oświadczenie woli w zakresie praw lub obowiązków majątkowych Stowarzyszenia. W tym zakresie stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie może budzić wątpliwości odnośnie do jego prawidłowości. Ocena taka nie może jednak zostać rozciągnięta na pozostałe ustalenia, które przyjął Sąd, a które dotyczyły ustalenia sposobu reprezentacji Stowarzyszenia w świetle przyjętych przez ten podmiot regulacji wewnętrznych. Wbrew bowiem stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, umocowanie jednego członka Zarządu do podpisywania umów i innych dokumentów, o czym mowa w § 22 pkt 3 Statutu, nie odnosi się do praw i obowiązków majątkowych Stowarzyszenia, ale ma charakter otwarty. Dotyczy zatem tych oświadczeń członka Zarządu Stowarzyszenia, które nie pozostają w łączności z prawami i obowiązkami majątkowymi tego podmiotu.
Odmiennego zapatrywania nie uzasadnia powoływany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argument odwołujący się do treści § 22 pkt 1 Statutu, zgodnie z którym Zarząd kieruje całokształtem działalności Stowarzyszenia zgodnie z uchwałami Walnego Zebrania Członków, reprezentuje je na zewnątrz i podnosi odpowiedzialność przed Walnym Zebraniem. Powyższe kompetencje Zarządu w zakresie prowadzenia spraw Stowarzyszenia i jego reprezentowania zostały określone generalnie i jeżeli zapisy Statutu w określonym zakresie wprowadzają dodatkowe szczegółowe zasady reprezentacji, odnosząc je do członków Zarządu działających jednoosobowo lub łącznie, nie ma podstaw, by przyjąć, że postanowienia te pozostają w sprzeczności z § 22 pkt 1 Statutu albo też, by nadawać tym postanowieniom w drodze wykładni zawężającej inną treść niż została ona w nich w rzeczywistości wyrażona.
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy określaniu treści sformułowania "inny dokument", brak jest uzasadnionych podstaw, ze względu na które należałoby z zakresu tego pojęcia wyłączyć pisma w postępowaniu sądowym (pisma strony), o których mowa w art. 45 p.p.s.a. W tym zakresie za uzasadnione należy przyjąć zapatrywanie wyrażone w postanowieniu NSA z dnia z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. II GZ 354/11, zgodnie z którym do podpisania skargi w imieniu stowarzyszenia wystarczające jest upoważnienie udzielone tym członkom zarządu osoby prawnej, którzy zostali umocowani do podpisywania "innych pism i dokumentów".
Przyjmując z przedstawionych wyżej względów, że umocowanie członka zarządu stowarzyszenia do podpisywania "innych dokumentów" obejmuje upoważnienie do złożenia w imieniu stowarzyszenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym, zawarte w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji stanowisko przeciwne, prowadzące do oddalenia wniosku O. Stowarzyszenia nie może zasługiwać na aprobatę. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.