Postanowienie NSA z 7 maja 2015 r., II OZ 331/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1107/14 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi E. T. i A. P. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku garażowo-gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1107/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił E. T. i A. P. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku garażowo-gospodarczego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę E. T. i A. P. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2014r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku garażowo-gospodarczego. W uzasadnieniu sąd stwierdził, iż skarżący nie usunęli braków formalnych skargi w ustawowym terminie. Odpis skargi złożyli bowiem w dniu 10 grudnia 2014 roku, podczas gdy termin upłynął w dniu 9 grudnia 2014r. Rozstrzygniecie to skarżąca odebrała w dniu 7 stycznia 2015r., skarżący w dniu 29 grudnia 2014r.

Pismem z dnia 9 stycznia 2015r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. E. T. wyjaśniła, że błędnie napisała na kopercie zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi datę 3 grudnia 2014r. – jako datę otrzymania przesyłki, podczas gdy faktycznie przesyłkę odebrała dzień wcześniej, tj. 2 grudnia 2014r. Skarżąca podniosła, że było to przyczyną zmęczenia i załamania wywołanego stanem zdrowia jej matki. Wskazała również, że w dniu 3 grudnia 2014r. uiściła wpis sądowy od skargi oraz wydrukowała i podpisała jej brakujący odpis. Nie mogła jednak złożyć odpisu skargi do sądu, z uwagi na konieczność jego podpisania przez drugiego skarżącego A. P., mieszkającego w innym mieście, z którym skontaktowała się telefonicznie w tym samym dniu informując go jednocześnie, że termin do usunięcia braków formalnych skargi upływa w dniu 10 grudnia 2014r. Skarżąca podkreśliła, że zarówno okoliczności uchybienia terminu, jak również to, że przekroczenie terminu było zaledwie jednodniowe uzasadnia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd I instancji wskazał, że w sprawie skarżąca podniosła, że uchybienie terminu związane było z jej trudną sytuacją życiową, jaka zaistniała w minionym okresie. Jednakże okoliczność ta nie może stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Sąd I instancji podkreślił, iż przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Zmęczenie, czy złe samopoczucie, chociażby było wywołane problemami rodzinnymi, związanymi ze stanem zdrowia najbliższych, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Sąd I instancji zaznaczył, że jak przyznała sama skarżącą, błędnie odnotowała datę otrzymania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, od której następnie liczyła termin do wykonania wezwania. Zatem, w ocenie Sądu I instancji zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności należy przypisać jej winę za niewykonanie nałożonych na nią obowiązków. Sąd I instancji wskazał, że nie tylko skarżąca ponosi winę za to zaniedbanie, bowiem osobne wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało przesłane na adres drugiego skarżącego A. P., a doręczone w dniu 1 grudnia 2014r. Z tego wniosek, że drugi skarżący również powinien w ocenie Sądu I instancji mieć świadomość, kiedy upływa termin do wykonania obowiązku usunięcia braków formalnych skargi, a także świadomość skutków jego niewykonania. Okoliczność, że skarżący mieszka w innym mieście nie może mieć zdaniem Sądu I instancji żadnego wpływu na ocenę zasadności przywrócenia terminu. Z powyższego w ocenie Sądu I instancji wynika, że skarżący nie uprawdopodobnili, że dochowali należytej staranność przy wykonywaniu swoich obowiązków, a zatem ponoszą wyłączną odpowiedzialność za nieusunięcie braków formalnych skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez uznanie, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło z winy skarżącej.

Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu wskazano, ze sytuacji w jakiej się znalazła skarżąca w dniu 2 grudnia 2014 r. nie można nazwać "problemy rodzinne" ale bardzo stresującą sytuacją związaną ze stanem zdrowia i zagrożenia życia bliskiej osoby. Taka okoliczność wyłącza częściowo możliwość racjonalnego działania w innych sprawach, niż związana ze stanem zdrowia osoby bliskiej. Sytuacji tej nie można nazwać zmęczeniem czy złym samopoczuciem, bowiem fakt, ze bliska osoba w podeszłym wieku jest poważnie chora i musi interweniować pogotowie, powoduje że trudno jest w danej chwili myśleć o czymkolwiek innym, a popełnienie błędu w takiej sytuacji jest usprawiedliwione i niezawinione. Problemem w ocenie skarżącej nie jest w sprawie to, że nie miała świadomości, ze trzeba dotrzymać wyznaczonego terminu, tylko, że dokonała błędnej adnotacji, przez co nieprawidłowo obliczyła do kiedy może zostać złożony odpis.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).

Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2012, s. 270).

Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

Okoliczności przedstawione przez skarżącą, których konsekwencją było uchybienie terminu do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie to dokonanie błędnej adnotacji na przesyłce skutkujące nieprawidłowym obliczeniem terminu na usunięcie braków formalnych skargi. Skarżąca wskazuje, że błąd spowodowany był problemami zdrowotnymi matki męża skarżącej (interwencja ratowników medycznych i przewiezienie do szpitala).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że okoliczności powołane przez skarżącą uprawdopodabniają brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca sama wskazuje, że niewykonanie wezwania Sądu spowodowane było jej przeoczeniem. Podkreślenia wymaga fakt, że skarżąca miała wiedzę dotyczącą treści wezwania Sądu, które zostało jej skutecznie doręczone i które skarżąca wykonała, jednak w zakresie odpisu skargi po terminie. Termin na wykonanie wezwania wynosił 7 dni, zdarzenie związane z przewiezieniem matki męża do szpitala nastąpiło w dniu otrzymania wezwania. Nic nie stało na przeszkodzie(skarżąca takowej nie wskazuje), by osoba należycie dbająca o swoje interesy uzupełniła brak formalny w którykolwiek z siedmiu dni, następujących po dniu w którym wezwanie do niej dotarło. Istotnym w sprawie jest, że skarżąca dnia następnego po otrzymaniu wezwania uiściła wymagany wpis. Informacja o chorobie teściowej nie przeszkodziła jej w tak szybkim zadość- uczynieniu wezwaniu. Stąd nie sposób przyjąć, by to samo zdarzenie(choroba teściowej) mogło mieć wpływ na niewykonanie drugiej części zobowiązania w terminie i to w stopniu, który byłby pozbawiony subiektywnego elementu zawinienia. Nie sposób bowiem przyjąć, by płacąc wpis następnego dnia po otrzymaniu zobowiązania nie miała świadomości daty, w jakiej otrzymała wezwanie do dostarczenia odpisu skargi. Od osoby inicjującej postępowanie domaga się dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

W tym stanie rzeczy postanowienie Sądu I instancji odmawiające przywrócenia uchybionego terminu do usunięcia braków formalnych skargi odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.