Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 554/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Skarżący nie określił w kierowanym do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, daty ustania przyczyn uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu oraz okoliczności wskazujących na brak winy. W związku z powyższym, Sąd wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni, pouczając jednoznacznie o rygorze odrzucenia wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący nadał w dniu 8 lipca 2021 r. w placówce pocztowej pismo mające na celu uzupełnienie wskazanych w wezwaniu braków formalnych. Mając jednak na uwadze, że wezwanie zostało doręczone [...] czerwca 2021 r., Sąd uznał, że termin na wykonanie zarządzenia upłynął z dniem 7 lipca 2021 r. W związku z powyższym, WSA we Wrocławiu na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej P.p.s.a.) odrzucił wniosek.
Na to postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. K. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu podał, że w związku z problemami zdrowotnymi ma problem z poruszaniem się. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r. WSA w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. II OZ 202/22.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej.
Bezsporne jest, że skarga M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu (została doręczona skarżącemu w dniu 2 grudnia 2020 r., zaś samą skargę nadano w dniu 9 stycznia 2021.). Zawierała ona jednak wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sam wniosek z kolei nie zawierał elementów o jakich mowa w art. 87 P.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a także informacji o ustaniu przyczyny uchybienia.
Sąd I instancji dostrzegł tą wadę i na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 14 czerwca 2021 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zakreślając skarżącemu termin 7 dni na wykonanie zarządzenia, pod rygorem odrzucenia wniosku, na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 88 P.p.s.a. Wobec nienadesłania odpowiedzi na to wezwanie wniosek odrzucono na tej samej podstawie prawnej.
Stwierdzić należy, że jest ona nieprawidłowa i takie rozstrzygnięcie w ustalonym stanie sprawy nie mogło zostać wydane.
Wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu powinien zostać nadany inny rygor. Należało go określić w ten sposób, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia, którego braków formalnych strona nie uzupełni, zostanie pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. Bogusław Dauter [w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX/el 2021). Przepisy P.p.s.a. przewidują bowiem tylko w dwóch przypadkach możliwość odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu – gdy jest on spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny (art. 88 P.p.s.a.). Powołane przez Sąd przepisy nie znajdują zastosowania łącznego. Przepis art. 88 P.p.s.a. mógłby mieć w sprawie zastosowanie gdyby okazało się że skarżący np. terminowi nie uchybił, lub złożył wniosek o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Taka sytuacja jednak nie była przez Sąd I instancji badana.
Odrzucając zaś wniosek o przywrócenie terminu, bez prawidłowego przeprowadzenia trybu z art. 49 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji uchybił dyspozycji z art. 49 § 2 zd. 1 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a..
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.