Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 439/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną B. K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 439/13 oddalił skargę B. K. i A. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] r. Nr [...] wydaną w sprawie nakazu rozbiórki. Uzasadnienie w/w wyroku zostało sporządzone na wniosek z dnia 28 maja 2014 r. skarżącego B. K., któremu w dniu 4 lipca 2014 r. doręczono odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 4 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) B. K. i A. K. wnieśli za pośrednictwem Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od w/w wyroku.
Sąd stwierdził następnie, że postanowieniem z dnia 2 października 2014 r. odrzucono skargę kasacyjną A. K., natomiast postanowieniem z dnia 28 października 2014 r. odmówiono B. K. zmiany postanowienia Sądu z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 439/13 odmawiającego A. i B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia radcy prawnego. W/w postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 listopada 2014 r. Skarżący nie zaskarżył przedmiotowego postanowienia do NSA.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 lutego 2015 r. Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie B. K. zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2014 r. został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł., w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Jak wskazał dalej Sąd, odpis w/w zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 19 grudnia 2014 r. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zakreślony w zarządzeniu termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upłynął z dniem 29 grudnia 2014 r., przy czym wymagana kwota nie została uiszczona. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że skarga kasacyjna złożona przez B. K. powinna podlegać odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł B. K., zarzucając mu naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że zaistniały podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej, podczas gdy skarżącemu nie zostało doręczone wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi
- 2. art. 72 § 1 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i doręczenie zarządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi małoletniemu domownikowi.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skarżący odebrał zarządzenie wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, albowiem nie otrzymał on takiej korespondencji i nie została ona doręczona żadnemu z domowników. Jak wskazał skarżący, gdyby takowe wezwanie zostało doręczone, uiściłby on należną opłatę, jednak nie będąc odpowiednio powiadomionym, nie miał takiej możliwości. Skarżący oświadczył, że nie podpisał zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w korespondencji, a poza nim i żoną, jedyną osobą obecną w czasie po 15 grudnia 2014 r. była małoletnia córka skarżącego, wobec czego, o ile ona odebrała nadesłaną korespondencję, to nastąpiło to z naruszeniem art. 72 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było- administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Przepis ten reguluje jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, gdy przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata. Przyjmuje się wówczas fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło.
W niniejszej sprawie należy podkreślić, że zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł., w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wobec braku uiszczenia przedmiotowego wpisu, postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną. Kwestią wymagająca wyjaśnienia w sprawie jest to, czy przedmiotowe zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało skarżącemu doręczone prawidłowo.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że doręczanie pism jest czynnością materialno - techniczną, która wywołuje określone skutki prawne przez fakty. Prawne skutki związane są z doręczeniem pisma, natomiast z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania nie ma znaczenia, czy adresat z treścią tego pisma się zapoznał. Samo potwierdzenie odbioru ma istotne znaczenie przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Tzw. doręczenie zastępcze, może być dokonane tylko z zachowaniem łącznie kilku przesłanek w nim określonych, tj. po pierwsze - adresat jest nieobecny w mieszkaniu w momencie doręczenia pisma, po drugie - pismo przyjmują osobiście za pokwitowaniem dorosłe osoby wymienione w przepisie, z zachowaniem kolejności w nim podanej, tj. domownik, administracja domu lub dozorca. Po trzecie - osoby te nie mają sprzecznych interesów, po czwarte - zobowiązują się do oddania pisma osobiście adresatowi.
W niniejszej sprawie należy uznać, że przesyłka została prawidłowo doręczona w trybie zastępczym dorosłemu domownikowi skarżącego. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy, wynika, że odpis zarządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r. odebrała w dniu 19 grudnia 2014 r. córka skarżącego- B. K., kwitując odbiór pisma własnym podpisem. Jak wynika z informacji zawartych w formularzu PPF, przedstawionym przez skarżącego na potrzeby postępowania w sprawie udzielenia prawa pomocy, jest ona pełnoletnia. Twierdzenia skarżącego, jakoby pismo nie zostało doręczone żadnemu z dorosłych domowników, należy zatem uznać za bezzasadne.
Stwierdzić należy, że właściwym dowodem, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę, jest zwrotne potwierdzenie odbioru (tzw. zwrotka). Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. sygn. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w W-wie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem.
Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie wnioskodawcy, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wątpliwości wnioskodawcy co do doręczenia zarządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r. są całkowicie bezzasadne i nie poparte żadnymi przeciwdowodami.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doręczenie zarządzenia wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej pozwala przyjąć domniemanie prawidłowego otrzymania korespondencji przez samego skarżącego. Przyjąć należy, że pełnoletnia córka skarżącego podjęła się oddania skarżącemu przedmiotowego pisma. Pokwitowała ona bowiem odbiór pisma, a to uzasadnia przyjęcie domniemania istnienia po stronie kwitującego woli oddania pisma adresatowi (tak m.in. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Op 198/08). Datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, a nie dzień, w którym dorosły domownik przekazał pismo adresatowi. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 873/07).
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.