Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2637/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odmówił C. Ł. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 25 października 2021 r., znak: DON.7100.224.2021.AGP, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając, że jej wykonanie wyrządzi skarżącej niepowetowaną szkodą, skutki wykonania decyzji będą nieodwracalne i kosztowne dla skarżącej. Przymusowe wykonanie decyzji przez skarżącą w sytuacji, kiedy to nie ona winna remontować zwieńczenie komina budynku wielorodzinnego z korzyścią dla pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej stanowić będzie pokrzywdzenie osoby niewinnej i niezobowiązanej do dokonania czynności. Wykonanie decyzji jest niecelowe i nielogiczne, zwieńczenie komina dotyczy przewodów dymowych z wysoko wydajnego pieca grzewczego na węgiel. Skarżąca nie korzysta z tego komina, gdyż ma w mieszkaniu ogrzewanie elektryczne – nie emitując zanieczyszczeń do powietrza. Nakazana przebudowa komina ma związek z jego funkcją przewodów dymnych i jest niecelowa.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji również utrzymanej przez nią w mocy decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) z 16 września 2021 r., orzekającej o odmowie uchylenia decyzji organu wojewódzkiego z 18 listopada 2019 r., nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie tegoż sądu, decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego w trybie określonym w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), nie posiadają bowiem przymiotu wykonalności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła C. Ł., wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w całości i zawieszenie postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że jest nieporadna życiowo, nie poradzi sobie sama w tej sprawie a jej stan finansowy nie pozwala na wynajęcie adwokata. Wykonanie decyzji wyrządzi skarżącej niepowetowaną szkodę, jest zmuszona do doprowadzenia zwieńczenia komina do stanu poprzedniego sprzed remontu, jest to absurdalne, a skutek nieodwracalny. Skarżąca zmuszona będzie znaleźć wykonawcę, który zgodzi się przebudować końcówkę komina (dobrze wybudowaną i szczelną) na popękaną i nieszczelną, bo taki był stan poprzedni. Skarżąca sprzeciwia się temu, aby na skutek wykonania decyzji miało dojść do ponownego pogorszenia stanu budynku i zniszczenia jej mieszkania przez opady deszczu i wywołane przez nie wilgoć i zgniliznę. Skarżąca jest tak schorowana i w podeszłym wieku, naprowadza na pogarszający się swój stan zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że na podstawie ww. przepisu wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wykonania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Wykonanie aktu dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienia NSA: z 30 października 2017 r., II OZ 1293/17, LEX nr 2391424; czy z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, LEX nr 1166138). Takie prawa i obowiązki nie wynikają wprost z objętej żądaniem wstrzymania wykonania decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej zawierającej stosowny nakaz (w tym wypadku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego), co też prawidłowo ocenił sąd pierwszej instancji. Formalnoprawny charakter decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym wyklucza jej wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 Ppsa. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji GINB utrzymującej w mocy decyzję LWINB odmawiającą uchylenia decyzji tegoż organu z 18 listopada 2019 r., o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. w przedmiocie nakazania skarżącej wykonania oznaczonych robót budowlanych. Decyzje w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych były przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej – wyrokiem z II SA/Go 3/20 z 9 września 2020 r. WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę C. Ł. Zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji GINB, jak i w zażaleniu, skarżąca nie przedstawiła przekonującej argumentacji, którą można by odnieść do ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w przepisie art. 61 § 3 Ppsa. W uzasadnieniu wniosku podniesiono bowiem jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niepowetowaną szkodę, a skutek będzie nieodwracalny. Argumentacja zażalenia nie uwzględnia tej okoliczności, że zaskarżona decyzja nie wymaga podjęcia przez skarżącą żądnych czynności. Skutki prawne, na które wskazuje skarżąca, nie dotyczą decyzji objętej żądaniem wstrzymania wykonania, lecz decyzji w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego, wydanej w odrębnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W tej sytuacji nie można przyjąć, aby skarżąca wywiązała się z ciążącego na niej na podstawie art. 61 § 3 Ppsa obowiązku przedstawienia wyczerpującej argumentacji obrazującej wpływ okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji na powstanie ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 Ppsa.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, oddalił zażalenie.