Postanowienie NSA z 29 stycznia 2010 r., II OZ 34/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 oddalające wniosek E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych na etapie postępowania w przedmiocie prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] września 2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 oddalił wniosek E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych na etapie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] września 2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

E. M. i R. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego. W dniu 30 czerwca 2009r. (data nadania) E. M. złożyła w formie urzędowego formularza wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych na etapie zażalenia na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 odrzucające jej zażalenie na postanowienie tego Sądu z 4 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 w przedmiocie odmowy przyznania Stowarzyszeniu I. D. w O. D. "SIDOD" w O. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca sprecyzowała, że zwraca się o "zwolnienie jej z kosztów sądowych od zażalenia" (rubryka nr 5 formularza) oraz przedstawiła swoją sytuację majątkową.

Postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając wniosek E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych wskazał, że zbędne jest rozstrzyganie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wydatków związanych z zażaleniem na postanowienie Sądu odrzucające zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, gdyż wydatki nie występują w tego rodzaju postępowaniu wpadkowym.

Sąd I instancji podał, że stosownie do przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego, natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Wspomniane prawo na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. może być przyznanie w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Jak wskazał Sąd zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zaś zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Sąd wskazał ponadto, że koszty sądowe obejmują opłaty sądowe (którymi są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków (art. 211 w związku z art. 212 § 1 p.p.s.a.).

Sąd podkreślił również, że zgodnie z art. 261 p.p.s.a. od sprzeciwu i zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, nie pobiera się opłat sądowych, czyli także od zażaleń na postanowienia o odrzuceniu zażaleń, o których mowa w art. 260 p.p.s.a.

Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca złożyła wraz z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 1011/07) odrzucające jej zażalenie na postanowienie tego Sądu z 4 maja 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 1011/07) w przedmiocie odmowy przyznania Stowarzyszeniu I. D. w O. D. "SIDOD" w O. prawa pomocy w zakresie częściowym. Środek odwoławczy (zażalenie z 30 czerwca 2009r.) uznał zatem ten wniosek za wniesiony w sprawie o przyznanie prawa pomocy w trybie art. 260 p.p.s.a. Stwierdził więc, że skarżąca nie miała obowiązku uiszczać opłat sądowych związanych z wniesieniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy.

Pismem z dnia 20 listopada 2009 r. R. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie może być uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie związanym z wniesieniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy słusznie podkreślił, że Sąd jest związany zakresem wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Rozpatrując przedmiotowy wniosek – na skutek sprzeciwu strony od postanowienia referendarza sądowego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 261 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym od sprzeciwu i zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260 p.p.s.a., nie pobiera się opłat sadowych. Zasadnie w konsekwencji Sąd uznał, że opłat sądowych nie pobiera się również od zażaleń na postanowienia o odrzuceniu zażaleń, o których mowa w art. 260 p.p.s.a.

Skoro skarżąca wnosi środek odwoławczy w sprawie z zakresu prawa pomocy nie ma ona obowiązku uiszczać opłat sądowych związanych z wniesieniem zażalenia, a w tego rodzaju sprawie wpadkowej nie występują wydatki.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji słusznie oddalił przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, skoro nie występują koszty sądowe, o zwolnienie od których strona się ubiegała

Niezależnie od tego, że oceny tej nie mogą zmienić zawarte w zażaleniu zarzuty co do treści pouczenia udzielonego skarżącej przy doręczeniu postanowienia z dnia 8 czerwca 2009 r., zauważyć należy, że w zdaniu trzecim punktu 4 tego pouczenia zawarto wzmiankę, iż zażalenie na postanowienie dotyczące kosztów sądowych i prawa pomocy wolne jest od opłat.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.