Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek K.L. i I.L. (dalej jako "skarżący") o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sławomira Fularskiego od orzekania w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z [...] marca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 5 września 2013 r. skarżący wnieśli o wyłączenie sędziego WSA Sławomira Fularskiego od orzekania w niniejszej sprawie, wobec zaistnienia okoliczności tego rodzaju, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Skarżący wskazali, że sędzia ten orzekał w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 971/10 i wydał wyrok oddalający skargę skarżących na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z [...] sierpnia 2008 r.
Oddalając wniosek o wyłączenie sędziego Sąd I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że z treści oświadczenia sędziego Sławomira Fularskiego wynika, że brak jest podstaw do jego wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie. Z treści wniosku wynika, że skarżący swoje żądanie wiążą głównie z niekorzystnym wynikiem innego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym orzekał sędzia Sławomir Fularski. W ocenie Sądu I instancji, tego rodzaju zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Nie można żądać wyłączenia sędziego wyłącznie w oparciu o przeświadczenie, że sędzia jest nieobiektywny. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków zaskarżenia.
W ocenie Sądu I instancji, podnoszone przez skarżących zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Ewentualne naruszenie przepisów może stanowić podstawę do wniesienia przez stronę skarżącą stosownego środka zaskarżenia od orzeczenia, które zostanie wydane, ale nie są to okoliczności, uzasadniające wyłączenie sędziego od orzekania w tej sprawie. Ocena wydawanych przez sędziego zarządzeń czy orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego czy prawa materialnego należy do sądu wyższej instancji.
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie podtrzymując dotychczasową argumentacją i wskazując, że sędzia Justyna Mazur będąca w niniejszej sprawie sprawozdawcą również jest nieobiektywna i powinna być wyłączona, bowiem orzeka w sprawie dotyczącej skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego - art.19 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, jakie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu. Brak bowiem jest podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z wnioskiem skarżących. Podniesione przez skarżących argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 18 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Powoływana przez skarżących sprawa sygn. akt VIII SA/Wa 971/10, w której orzekał sędzia WSA Sławomir Fularski nie pozostaje z niniejszą sprawą w takim związku, który uzasadniałby wyłączenie sędziego. Sprawa sygn. akt VIII SA/Wa 971/10 dotyczyła podatku od towarów i usług, podczas gdy sprawa niniejsza dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie warunków zabudowy terenu.
Podniesione przez skarżących okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. W szczególności nie są takimi powodami podjęcie nawet niekorzystnego rozstrzygnięcia w innej sprawie toczącej się z udziałem skarżącego. Bez znaczenia jest przy tym, że wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2011 r. sygn. akt I FSK 1541/11, a następnie zapadł dla skarżących wyrok korzystny podjęty w innym składzie orzekającym. Powyższe stanowi jedynie o skuteczności zarzutów podniesionych w złożonej wówczas skardze kasacyjnej i jest efektem przeprowadzonej w sprawie kontroli instancyjnej.
Sędzia, którego dotyczył wniosek, złożył wymagane oświadczenia w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W świetle stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Skarżący nie wskazali ani też nie udowodnili żadnych okoliczności, które uzasadniałyby ich wniosek, należało więc uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne.
Zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności niezrozumiały jest zarzut dotyczący bezstronności sędziego sprawozdawcy w niniejszej sprawie. Skarżący wskazują, że sędzia ta orzeka w ich sprawie, stąd też oczywistym jest, że została wyznaczona do składu orzekającego co do zasadności złożonego w sprawie wniosku. Jak już wyżej wskazano, wydanie przez sędziego bądź skład orzekający, w którym sędzia orzeka, rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony nie jest przesłanką wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie.
Z tych względów i na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.