Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1969/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi D.N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w złożonym wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2.781 zł miesięcznie. Podniosła także, że jest współwłaścicielką nieruchomości gruntowej nr [...] i [...], innych nieruchomości nie posiada. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Wskazała także, iż w mieszkaniu w którym mieszka (pow. 57 m²) nie posiada wody ani ogrzewania oraz iż dzieci są zameldowanie w miejscu zamieszkania skarżącej, ale skarżąca nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego, zaś J.W. nie prowadzi działalności gospodarczej w postaci firmy transportowej, a M.W. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a jeśli takową zarejestrowała, to nie osiąga jeszcze żadnych dochodów. Wg oświadczenia na żywność pozostaje skarżącej mniej niż 900 zł. Z kopii PIT za 2013 r. wynika, że skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 17.673 zł, a jej mąż w wysokości 21.401 zł.
W ocenie Sądu wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd zacytował przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", a następnie wyjaśnił w jakich sytuacjach przyznawane jest prawo pomocy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było rzetelnie ocenić sytuacji finansowej skarżącej, bowiem skarżąca nie udzieliła szczegółowych informacji. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W szczególności skarżąca nie udzieliła informacji co do comiesięcznych wydatków, jakie ponosi. A dopiero porównanie wpływów i wydatków pozwoli na prawidłową ocenę sytuacji strony wnioskującej. Tym samym Sąd zajął stanowisko, iż brak było możliwości uznania, że skarżąca jest osobą wyjątkowo ubogą, spełniającą warunek do przyznania prawa pomocy.
W ocenie Sądu sytuacja skarżącej jest stabilna, bowiem wraz z mężem otrzymują świadczenie emerytalne.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D.W. i M.W. podnosząc, że jest ono niesprawiedliwe i rażąco naruszające prawo do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował w sentencji zaskarżonego postanowienia oczywistą omyłkę pisarską. Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem, że skarga została wniesiona na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...], podczas gdy z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. oznaczone jest znakiem: [...]. Dlatego orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.
W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 18 lutego 2015 r. odmawiające D.W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wniosła skarżąca i M.W.
W pierwszej kolejności odnosząc się do zażalenia D.W. wskazać należy, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Orzeczenie w tej sprawie sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym.
Należy również wskazać, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, podzielany w pełni przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia nieuwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Sąd pierwszej instancji wezwał bowiem skarżącą do udzielenia informacji wskazujących m. in. na stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i przedstawienia dokumentów z których wydatki te będą wynikać, do wskazania i udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, w którym skarżąca aktualnie mieszka. Informacji tych skarżąca nie udzieliła, nie przedstawiła także żadnych dokumentów (np. rachunków), z których wynikałyby koszty utrzymania mieszkania i rodziny. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację ma Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, co uniemożliwiło dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jej sytuacji finansowej. W konsekwencji przyjąć należy, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu.
Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 2 sentencji.
Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez M.W, wskazać należy, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 252 § 3 P.p.s.a. postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
Mając na uwadze brzmienie powyższego przepisu wskazać należy, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wydane w stosunku do D.W. może wnieść tylko D.W. Zatem zażalenie M.W. jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu. Dlatego, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 3 sentencji.