Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Spółka wniosła skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Dworze Mazowieckim z [...] stycznia 2013 r. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu powyżej 10 stanowisk postojowych na działce o nr ew. [...]/2 w Z. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Dworze Mazowieckim z [...] stycznia 2013 r.
Postanowieniem z [...] maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji.
Pismem z [...] grudnia 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia z [...] maja 2016 r.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wyjaśnił, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania zawartym w skardze objęta została jedynie decyzja organu I instancji, natomiast w aktualnie złożonym wniosku Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji. Stąd też wniosek z 22 grudnia 2016 r. Sąd I instancji potraktował jako nowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
Sąd I instancji wskazał, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swojej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Inna jest bowiem sytuacja, gdy nakazowi rozbiórki podlega np. dom mieszkalny, a inna, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – nakazem objęta jest rozbiórka parkingu, która generuje niewątpliwie o wiele mniejsze koszty i stanowi proces logistycznie i technicznie mniej skomplikowany. W ocenie Sądu I instancji, samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie oznacza, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może wyrządzić stronie znaczną szkodę.
Sąd I instancji stwierdził, że argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie są ogólnikowe i nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym. Skarżąca wskazała, że wykonanie rozbiórki parkingu wiąże się z koniecznością zatrudnienia profesjonalnej firmy, opłacenia jej usług, jednak nie przedstawiła na tą okoliczność żadnych dowodów. Koszty związane z rozbiórką parkingu powinny być zestawione z kompleksową sytuacją finansową Spółki, bowiem jedynie takie zestawienie pozwoliłoby na ocenę, czy ewentualnie powstała szkoda finansowa będzie dla skarżącej spółki "znaczna". Ponadto Sąd I instancji zauważył, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji potwierdzającej koszty związane z zatrudnieniem czterech pracowników Spółki.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.").
W ocenie Spółki, Sąd I instancji wadliwie przyjął, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki usprawiedliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji w tej sprawie. Jak już wyżej wskazano, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić w dwóch przypadkach: jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji ograniczył się jedynie do oceny pierwszej z przesłanek, stwierdzając, że Spółka nie wykazała, że wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie ze znaczną szkodą. Natomiast Sąd I instancji całkowicie pominął, że wyegzekwowanie obowiązku rozbiórki ze swojej istoty wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami. Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W każdym jednak przypadku, Sąd I instancji rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę jest parking samochodowy utwardzony kostką brukową, z infrastrukturą, siecią energetyczną, oświetleniem, szlabanami i sygnalizacją świetlną. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ I instancji znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Mamy zatem niewątpliwie do czynienia z inwestycją, której rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale kosztownym procesem, który musi zostać przeprowadzony przez wyspecjalizowany podmiot. Na tę okoliczność Spółka zwracała uwagę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i okoliczność ta została oceniona przez Sąd I instancji jedynie w jej aspekcie finansowym, z pominięciem niewątpliwie nieodwracalnych skutków, jakie tego rodzaju rozbiórka wywoła.
Niezależnie od tego, Spółka do zażalenia załączyła "kosztorys ofertowy", z którego wynika, że wykonanie rozbiórki będzie się wiązało z kosztami 600.000,00 zł i to tylko w zakresie zdjęcia i transportu kostki brukowej, z pominięciem usunięcia infrastruktury, oświetlenia i szlabanów. Oznacza to, że wykonanie rozbiórki wiązać może się nie tylko z niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków, lecz również znacznej szkody.
Ponadto Spółka wskazała we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na ewentualną konieczność zwolnienia pracowników w związku z wykonaniem nakazu rozbiórki. Również ta okoliczność została przez Sąd I instancji oceniona wyłącznie z punktu widzenia strat finansowych wywołanych koniecznością wypłaty pracownikom należnych świadczeń wynikających z konieczności rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Sąd I instancji pominął jednak nieodwracalne skutki, jakie wiążą się z utratą pracy przez pracowników Spółki. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynika, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może dotyczyć tylko skarżącego. Przeciwnie, celem tymczasowego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zapobieżenie tego rodzaju niebezpieczeństwu niezależnie od podmiotu, który występuje z wnioskiem (przykładowo może chodzić także o szkodę w środowisku, bezpieczeństwo użytkowników drogi itp.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ewentualna utrata pracy przez pracowników parkingu stanowi dodatkowy, uzasadniony argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku Spółki.
Sąd I instancji dokonał błędnej oceny przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Spółka uprawdopodobniła, że wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, a jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny był uprawniony do rozpoznania wniosku i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z wnioskiem Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji, ponieważ równoznaczne w skutkach prawnych jest orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu odwoławczego.
Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 oraz w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.