Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy skarżącym we wnioskowanym przez nich zakresie.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż ze wskazanych przez skarżących okoliczności wynika, iż wysokość miesięcznego dochodu wynosi 2.195 zł brutto. Ponadto skarżący wskazali jedynie, że opłacają prąd w wysokości 100 - 200 zł oraz ponoszą koszty lekarstw po ok. 150 zł na osobę. Zdaniem Sądu za koszty konieczne dla utrzymania nie można uznać wydatków na korespondencję z sądami i to w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie. Tym samym w ocenie Sądu skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną p.p.s.a.)
Dodatkowo Sąd pierwszej instancji uznał, że również przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie jest uzasadnione, bowiem z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli D. i M. W., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i zmianę poprzez przyznanie im prawa pomocy. Skarżący wskazali na to, że mają ponad 200 spraw w różnych Sądach, a koszty pisania pism procesowych, ksera, opłaty i kontrola akt sądowych z dojazdami do Sądu to koszt ponad 1.000 zł miesięcznie, co przekracza ich możliwości finansowe. Pozostała kwota pozostająca na utrzymanie jest mniejsza niż "minimum socjalne".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Wprawdzie, jak to podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, kwota należnego w sprawie wpisu sądowego, który winien być uiszczony przez wszystkich skarżących, a nie tylko wnoszących zażalenie, nie jest kwotą znaczącą, to jednak okoliczność ta, sama przez się nie może prowadzić do odmowy przyznania prawa pomocy. Poza tym nie można utożsamiać wysokości wpisu z kosztami sądowymi. Nie wystarczy ograniczyć się do analizy wysokości wpisu sądowego, lecz wymaga rozważenia wysokość kwot przypadających na członka rodziny, przy uwzględnieniu kosztów utrzymania. Dopiero taka analiza pozwoli na ocenę czy poniesienie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku utrzymanie koniecznego dla skarżących. Brak tych ustaleń uzasadnia wniosek, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku.
Podkreślić przy tym trzeba, iż jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium wskazane w art. art. 246 § 1 p.p.s.a. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. Z tych też względów ilość prowadzonych przez skarżących spraw nie może sama przez się powodować, że przyznane im będzie prawo pomocy tylko z uwagi na te okoliczności, ale koniecznym jest dokonanie analizy stanu majątkowego skarżących w aspekcie warunków, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.
Należy ponadto wskazać, że w świetle art. 255 p.p.s.a. Sąd może zobowiązać skarżących do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony zdaniem Sądu, jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżących Sąd pierwszej instancji będzie miał na uwadze wskazane wyżej okoliczności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.