Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. przyznał D. W. i M. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowił im adwokata.
D. W. i M. W. w dniu 13 stycznia 2010 r. złożyli kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r., II SA/Wr 415/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w zakresie wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sąd I. instancji podniósł, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowienia adwokata jest nadal aktualne. Z tego względu Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (art.161 § 1 pkt 3 w zw. z art.64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., powołanej dalej jako P.p.s.a.).
Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie (na niekorzyść) od chwili wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie. To na wnioskodawcach ciążył obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, mimo wezwania, nie wskazali takich okoliczności i dlatego Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (art.245 § 2 w zw. z art.246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. W. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżącym na podstawie prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2009 r. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowiono adwokata.
Wobec powyższego kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 50 zł i ustanowienie pełnomocnika, jak prawidłowo stwierdził Sąd I. instancji, jest bezprzedmiotowy. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika oraz zwolnienia od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 50 zł, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu.
Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art.165 P.p.s.a.). Jak przyjęto w judykaturze, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu.
Podstawą oceny dokonanej przez Sąd I. instancji w zaskarżonym postanowieniu było prawidłowe przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka "zmiany okoliczności sprawy", ponieważ wnioskodawcy nie wykazali, mimo wezwania Sądu, zmiany istotnych okoliczności dotyczących ich sytuacji życiowej i materialnej.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.