Uzasadnienie
D., M., J. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji.
W dniu 24 września 2009 r. skarżąca D.W. złożyła pismo, w którym z uwagi na stronniczość, pozbawienie prawa do dokumentów, prawa do obrony i "sięganie po jej własność na łapówki dla mafii", wniosła o wyłączenie z orzekania: sędziego NSA H. K. oraz sędziego WSA A. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 2 października 2009 r. oddalił wniosek D. W. o wyłączenie ww. sędziów od rozpoznawania sprawy i wymierzył wnioskodawczyni grzywnę w wysokości 500 zł za zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego.
Sąd podał, że w aktach rozpatrywanej sprawy znajdują się oświadczenia złożone przez sędziego NSA H. K. oraz sędziego WSA A. C., w których oświadczyli, że nie znają skarżących D. i M. W. oraz J. W. i M.W., a także nie łączą ich z tymi osobami żadne stosunki osobiste, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności, a także nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które dawałyby podstawę do wyłączenia od rozpoznania sprawy.
Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła twierdzenia o istnieniu okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwość co do bezstronności wymienionych we wniosku sędziów w tej sprawie, sędziowie ci nie podejmowali w sprawie żadnych czynności nasuwających obawę naruszenia prawa skarżącej do obrony jej sfery prawnej, co samo przez się wyklucza dociekanie, czy u ich podłoża znajdowały się względy wymienione w art. 19 p.p.s.a. Samo zaś przeświadczenie skarżącej co do tego, że sędzia jest stronniczy nie jest zdaniem Sądu przesłanką do żądania jego wyłączenia, a przedstawione przez skarżącą zarzuty dotyczące pozbawienia jej prawa do dokumentów, do obrony i "sięgania po jej własność na łapówki dla mafii" są wyłącznie przejawem subiektywnych odczuć skarżącej.
Uzasadniając postanowienie w części dotyczącej wymierzenia grzywny (pkt II) Sąd wskazał, że przez pojęcie złej wiary, zawarte w art. 23 p.p.s.a., jako przesłanki wymierzenia grzywny wnioskodawcy, należy rozumieć rozmyślne lub wynikające z rażącego niedbalstwa wprowadzenie sądu w błąd, co prowadzi do zgłoszenia niesłusznych i krzywdzących sędziego wniosków (K. Piasecki (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1999, s. 229).
W ocenie Sądu treść pism składanych przez skarżącą wskazuje na to, że należy jej przypisać sposób działania rozmyślnego, wynikającego z rozżalenia w stosunku do wymiaru sprawiedliwości, nieuwzględniającego jej wniosków, a źródłem tego jest niezasadność składanych wniosków, jak i nieudolność w ich formułowaniu i dochodzeniu swych praw, przy dużej jednocześnie aktywności czemu daje wyraz w pismach kierowanych do Sądu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 i § 2 oraz 23 p.p.s.a. oddalił wniosek i wymierzył D. W. grzywnę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli D. i M. W., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i zmianę z zastosowaniem "art. 191 o NSA oraz art. 134, 135 o NSA" i art. 6, 7, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1 i § 2, 139 kpa. Stwierdzili m.in., że stali się ofiarami mafii całych gangów rodzin sędziów, błędem Naczelnego Sądu Administracyjnego było nie wyłączenie od orzekania ośmiu wskazanych przez żalących się sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którzy sami udowodnili, że wnioski o ich wyłączenie były zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy do wyłączenia wskazanych we wniosku sędziów przewidziane w art. 18 p.p.s.a., a sformułowane wobec sędziego NSA H. K. i sędziego WSA A. C. zarzuty słusznie nie zostały uznane za okoliczności, które uprawdopodobniałyby, że wystąpiły przesłanki wyłączenia tych sędziów w oparciu o art. 19 p.p.s.a.
W sprawie niniejszej skarżąca D. W. składając wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy wskazanych powyżej sędziów nie wskazała konkretnych zarzutów mających uzasadniać twierdzenie o ich stronniczości i pozbawianiu skarżącej prawa do obrony, ograniczyła się jedynie do skierowania w ich kierunku gołosłownych obraźliwych zarzutów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności określonych sędziów, to oddalenie przez Sąd pierwszej instancji wniosku o wyłączenie sędziów było prawidłowe.
Ustosunkowując się kwestii wymierzenia D. W. grzywny za zgłoszenie przedmiotowego wniosku w złej wierze należy podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego jest gwarancją procesową zasady obiektywizmu i bezstronności. Instytucja ta służy realizacji zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa każdego do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, bezstronny i niezawisły Sąd. Jednakże zarówno w interesie stron postępowania, jak i wymiaru sprawiedliwości leży, by instytucja ta nie była nadużywana przez celowe zgłaszanie w złej wierze oczywiście nieuzasadnionych wniosków. Wnioskodawczyni złożyła kolejny wniosek o wyłączenie sędziów bez uprawdopodobnienia podnoszonych zarzutów. Przedstawione one zostały w sposób obraźliwy i krzywdzący dla sędziów.
Wyjaśnienia przy tym wymaga, że "zła wiara" wnioskodawcy, o której mowa w art. 23 p.p.s.a polega na rozmyślnym wprowadzenie sądu w błąd co do istnienia przyczyny wyłączenia lub rażącym niedbalstwie w zakresie przytaczania okoliczności mających stanowić podstawę wyłączenia. Wymierzana na tej podstawie grzywna jest formą sankcji za składanie ewidentnie nieuzasadnionych wniosków o wyłączenie sędziego, które mogą spowodować znaczne przedłużenie postępowania w danej sprawie. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2005). Podkreślić również należy, że wniosek o wyłączenie sędziego nie może służyć wyłącznie jako środek zmiany przez skarżącego składu sądu rozpoznającego jego sprawę.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.