Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 992/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Z.K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz zwrócił skarżącemu kwotę 500 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", albowiem skarżący nie uzupełnił w wymaganym terminie braku formalnego skargi w postaci jej odpisu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, kwestionując je w całości. Postanowieniu temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 67 § 1 w zw. z art. 69 oraz w zw. z art. 72 P.p.s.a. poprzez nietrafne zastosowanie tychże przepisów i odrzucenie skargi przyjmując, że przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przesłanie odpisu skargi została przez skarżącego odebrana w dniu 3 listopada 2015 r. w sytuacji gdy skarżący nie odebrał osobiście korespondencji z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jednego jej odpisu, ani przesyłki takiej nie otrzymał od osoby odbierającej korespondencję. Naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi pomimo braku skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego oraz:
- - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka I.G., na okoliczność, że przesyłka została doręczona pod innym adresem, aniżeli ten który widniał na przesyłce oraz na okoliczność nieprzekazania skarżącemu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku skargi w postaci jej odpisu;
- - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu znajdującego się w aktach sprawy w postaci potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego, zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jej odpisu na okoliczność braku osobistego odbioru przesyłki;
- - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wniosku z dnia 17 grudnia 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia odpisu skargi wraz z odpisem skargi i potwierdzeniem nadania na okoliczność przywrócenia terminu i złożenia jednego odpisu skargi w terminie w związku z uchybieniem terminowi z przyczyn niezależnych od skarżącego związanych z brakiem odbioru przez skarżącego korespondencji;
- - rozpoznanie sprawy na rozprawie,
- - przywrócenie terminu do złożenia odpisu skargi w związku z uchybieniem terminowi z przyczyn niezależnych od skarżącego, związanych z brakiem skutecznego doręczenia skarżącemu korespondencji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że od osoby która odebrała korespondencję odebrał jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu, nie została zaś mu przekazana przesyłka wzywająca do nadesłania odpisu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w tej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę. Uwaga ta jest konieczna, albowiem w piśmie z dnia 18 grudnia 2015 r. zatytułowanym "zażalenie Z.K. na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015r. (...) o odrzuceniu skargi (...) zostały zawarte dodatkowe wnioski, w tym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpisu skargi w związku z uchybieniem terminowi z przyczyn niezależnych od skarżącego. Wniosek ten nie może być rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny chociażby z powodu treści art. 87 § 1 P.p.s.a.
Przechodząc zatem do oceny zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, stwierdzić należy, iż orzeczenie to odpowiada prawu, a zatem wniesione zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W sprawie niesporne jest, że w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisu.
Z treści art. 57 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać wszystkie warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, przepis art. 47 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma o których mowa w art. 46 P.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 P.p.s.a. (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 236-237).
Zatem niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, wymaganych egzemplarzy odpisów skargi, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co uzasadnia jej odrzucenie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd".
Zasadą jest doręczanie pism adresatowi do rąk własnych (art. 67 § 1 P.p.s.a.). Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 P.p.s.a.). Możliwe jest jednak także tzw. doręczenie zastępcze. Jeżeli bowiem doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma (art. 72 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli zaś doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (§ 2 art. 72). Przy czym doręczenie zastępcze opiera się domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Oczywiście, jak trafnie podnosi się w zażaleniu, domniemanie to może zostać obalone przez adresata decyzji, który może wywodzić że przez działanie celowe bądź niezamierzone osoby odbierającej uniemożliwiono mu zapoznanie się z treścią pisma. Jednakże w niniejszej sprawie skarżący tego domniemania nie obalił.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci jego odpisu oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostały skierowane do skarżącego przez Sąd na adres "[...]". Powyższe wezwania zostały wysłane w jednej przesyłce (patrz: informacja na potwierdzeniu odbioru w sprawie sądowoadministracyjnej – k. 11). Z potwierdzenia tego wynika także, że korespondencję kierowaną do skarżącego odebrał w dniu 3 listopada 2015 r. dorosły domownik – zięć. Ponadto zwrócić należy uwagę, że niewątpliwie korespondencja ta dotarła do rąk adresata, gdyż skarżący uiścił w terminie wpis od skargi.
W złożonym zażaleniu skarżący nie zakwestionował skutecznie, że osoba odbierająca tę konkretną korespondencję, tj. zięć skarżącego nie jest jego domownikiem, a ponadto, że korespondencja została doręczona tej osobie w innym miejscu aniżeli wynika to z adresu na kopercie. Zresztą zażalenie w ogóle nie odnosi się do wyżej wymienionej osoby, i ewentualnych przyczyn z powodu których faktyczny odbiorca przesyłki nie przekazał jej skarżącemu w komplecie, a jedynie odwołuje się do osoby I.G., która miałaby posiadać wiedzę na okoliczność odbioru korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pod innym adresem, niż były one kierowane.
Odnosząc się do tej kwestii i wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań I.G. wyjaśnić należy, że sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów (art. 106 § 3 P.p.s.a.). W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstawy prawnej do dopuszczenia dowodu z zeznań świadka. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenia na posiedzeniu niejawnym (art. 197 § 1 P.p.s.a.), zatem wniosek strony o przeprowadzenie w tym zakresie rozprawy nie zasługiwał na uwzględnienie. Dowodem potwierdzającym stanowisko skarżącego nie może być także wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Przesłanką przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Natomiast okoliczność ta nie ma znaczenia z punktu widzenia kontroli prawidłowości odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych tego środka zaskarżenia.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wniesione zażalenie nie podważyło stanowiska Sądu pierwszej instancji, co skutkowało jego oddaleniem na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.