Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek S. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący mimo wezwania go zgodnie z treścią art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do złożenia dodatkowych dokumentów, nie przedstawił tych dokumentów. Konsekwencją braku reakcji skarżącego było uniemożliwienie Sądowi weryfikacji złożonego oświadczenia w tym zakresie. Sąd podkreślił, że nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy nie są znane dokładne dane umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy.
W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Zdaniem skarżącego przedłożone przez niego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje są wystarczające dla określenia jego sytuacji finansowej i rodzinnej oraz wyczerpują przesłanki udzielenia prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma uzasadnionej podstawy.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Skarżący jednak nie przedłożył wymaganych dokumentów, podniósł natomiast w zażaleniu na zaskarżone postanowienie, że przedłożone przez niego informacje są wystarczające. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że skoro skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, to uniemożliwił Sądowi weryfikację złożonego oświadczenie i tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd nie ma obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane przedłożone przez skarżącego nie są wystarczające.
Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Orzeczenie sądu w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro S. I. nie wykazał w złożonym przez siebie wniosku, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz nie uzupełnił wniosku w zakreślonym przez Sąd terminie, to należy podzielić stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.