Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę E.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z [...] lipca 2013 r. w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Pismem z 17 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.
Zarządzeniem z 19 grudnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W treści wezwania pouczono skarżącą, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła skarżąca. Wskazała, że nie została poinformowana o konieczności ponoszenia opłaty kancelaryjnej, a jej dochody nie pozwalają na uiszczenie takiej kwoty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 234 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek.
Zgodnie zaś z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.
Jako trafne ocenić należy zatem zarządzenie wzywające skarżącą do uiszczenia powyższej opłaty. Podkreślenia przy tym wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Przepis art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) - w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej.
Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie skarżącej na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściąganie jej w drodze egzekucji.
Zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Zasadą jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 p.p.s.a. jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Skarżąca wraz zażaleniem wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy, jednak wobec nienadesłania wypełnionego formularza PPF wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania (zarządzenie referendarza sądowego z 10 marca 2014 r.).
Ponadto, wbrew twierdzeniom zażalenia, z protokołu rozprawy, na której stawił się pełnomocnik skarżącej, wynika, że Sąd pouczył obecne strony o sposobie i terminie złożenia skargi kasacyjnej, w tym konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i związaną z tym opłatą kancelaryjną.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.