Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 7 marca 2016 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. i stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wezwał K. M. - pełnomocnika strony skarżącej w osobach J. M. i T. M. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Na powyższe zarządzenie zażalenie wnieśli J. M. oraz T. M., domagając się jego uchylenia. Zdaniem skarżących wpis w niniejszej sprawie powinien zostać ustalony w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. i wynosić 100 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3).
Wysokość wpisu ustalana jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Systematyka tego aktu wskazuje, iż określając charakter oraz wysokość należnego wpisu w pierwszej kolejności sąd powinien ocenić, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Poczynienie takiego ustalenia obliguje sąd do uwzględniania wysokości należności pieniężnej i wyznaczenia wpisu stosunkowego stosownie do § 1 pkt 1- 4 rozporządzenia. Po ustaleniu, iż w sprawie nie znajduje zastosowania wskazany przepis, sąd zobowiązany jest do określenia wysokości wpisu (stałego) bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, jako kryterium przyjmując formę działania administracji publicznej (§ 2 ust. 1 pkt 1 - 6). W dalszej kolejności, w sytuacji, w której wysokość wpisu nie będzie mogła zostać określona na podstawie wskazanych przepisów, sąd ustali wpis stały uwzględniając dziedzinę (materię), której skarga dotyczy.
W niniejszej sprawie skarżący zakwestionowali postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i umorzono postępowanie organu I instancji w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Ustalona zgodnie z systematyką aktu kolejność stosowania przepisów rozporządzenia nakazuje przyjąć, iż skoro przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, a wniesiona skarga dotyczy postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, to wysokość należnego wpisu powinna zostać ustalona na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia.
Wskazany przepis nie różnicuje postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym ze względu na charakter skutków, które postanowienia te wywołują. Jedynie ubocznie należy zatem wskazać, iż zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji i umarzające postępowanie przed tym organem w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych jest postanowieniem o charakterze proceduralnym. Nie wywołuje ono zatem żadnych skutków materialnoprawnych - nie rodzi bowiem po stronie adresata żadnych uprawnień ani obowiązków. Uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania przed tym organem w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oznacza jedynie pośredni związek postanowienia organu II instancji z instytucją wstrzymania robót budowlanych. Fakt, że postanowienie organu I instancji miało charakter merytoryczny nie ma w tej mierze znaczenia, skoro to rozstrzygnięcie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Oznacza to, że podstawą ustalenia wysokości wpisu nie może być § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, który przy określaniu należnego wpisu nakazuje uwzględniać przedmiot zaskarżenia - sprawy z zakresu budownictwa i architektury.
Na marginesie podnieść należy, iż nawet gdyby charakter sprawy oceniać w kontekście postanowienia wydanego przez organ I instancji, to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż wysokość wpisu stałego w sprawach skarg na postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych ustala się na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. (por. post. NSA z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OZ 638/13, post. NSA z 10 października 2012 r., sygn. akt II OZ 875/12, z 11 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 156/11, z 9 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1108/07).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.