Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 100/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2019 r., którą nakazano skarżącej rozbiórkę drewnianej wiaty z dwuspadowym dachem pokrytym dachówką karpiówką, o powierzchni zabudowy ok. 17,5 m², zlokalizowanej w południowo-zachodnim narożniku rynku, na działce nr [...], przy ul. [...] w S., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. "Nie przedstawiła konkretnych argumentów oraz okoliczności mogących wykazać, uprawdopodobnić zaistnienie podstaw do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu". Tymczasem, jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, aby możliwe było stwierdzenie, "czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy". Tego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła, co uniemożliwia, w ocenie Sądu pierwszej instancji, uwzględnienie wniosku.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a i zażądała zmiany zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca wskazała, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynikają z treści samej skargi oraz dokumentacji zawartej w aktach postępowania administracyjnego. Stwierdziła, że okoliczności te dotyczą "narażenia finansów publicznych na poniesienie znacznych kosztów finansowych związanych z rozbiórką, które okażą się nieuzasadnione w przypadku zmiany lub uchylenia decyzji przez sąd administracyjny oraz trudnych do odwrócenia skutków społecznych" bowiem "w świadomości mieszkańców zarówno studnie, jak i ich zadaszenie zostało powszechnie zaakceptowane, jako istotny element odzwierciedlający historyczny stan rynku".
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia zastosowanie tego środka prawnego od sytuacji, w której zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Innymi słowy, uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami, ewentualnie dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej zaś sprawie skarżąca nie przywołała takiej argumentacji.
Nie wskazała okoliczności, które uprawniałaby stwierdzenie, że wykonanie nakazu rozbiórki małej, drewnianej wiaty będącej zadaszeniem studni może spowodować po jej stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wykazała tym samym, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wynika to z tego, że argumentacja strony skarżącej przede wszystkim akcentuje skutki finansowe nakazu rozbiórki, jednak we wniosku nie wykazano, aby skutki te miały wpływ na zaistnienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody.
Sąd prawidłowo ocenił, że skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, na podstawie których można by wywnioskować, że wykonanie nakazu rozbiórki spowoduje znaczną szkodę. Samo powołanie się w zażaleniu na skutki finansowe nakazu rozbiórki nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Skutki finansowe nakazu rozbiórki należy odnieść do sytuacji finansowej strony, czego w tej sprawie skarżąca nie uczyniła. Nie wskazała na ewentualne koszty związane z nakazem rozbiórki, a te, w sytuacji, gdy dotyczącą małej, drewnianej wiaty, nie mogą co do zasady powodować szkody znacznych rozmiarów. Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze.
W zażaleniu skarżąca twierdzenie o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji opiera na założeniu, że jest to uzasadnione z uwagi na okoliczności podnoszone w skardze oraz dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Stanowiska tego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela, gdyż argumentacja wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej nie może być tożsama z zarzutami skargi. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi.
Podobnie nie mógł odnieść skutku zarzut, jakoby Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę nieodwracalnych skutków społecznych. Te bowiem nie stanowią ustawowej przesłanki, jaką Sąd bierze pod uwagę rozpoznając wniosek na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Gdyby zaś uznać, że skarżącej chodzi o trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., to wskazać należy, że stwierdzenie, iż "w świadomości mieszkańców zarówno studnie, jak i ich zadaszenie zostało powszechnie zaakceptowane, jako istotny element odzwierciedlający historyczny stan rynku", nie jest zrozumiałe w kontekście możliwości przywrócenia zadaszenia studni w razie uznania w wyniku postępowania przed sądem administracyjnym, że decyzja o rozbiórce była niezgodna z prawem.
Z powyższych względów NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.