Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018 r. sygn. akt sygn. akt II SA/Kr 400/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi P.S. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, uchylił własne postanowienie z dnia 6 października 2017 r. odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. (pkt 1) oraz oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia (pkt 2).
Wskazane wyżej postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy:
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r. wydanym w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wniesioną przez skarżącego.
Żadna ze stron nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i jest on prawomocny od dnia 25 lipca 2017 r.
P.S. pismami z dnia 20 września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 400/17 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie wiedział, iż jego skarga została oddalona. Dopiero podczas rozmowy telefonicznej w dniu 22 czerwca 2017 r. dowiedział się o zapadłym wyroku w sprawie. Wyjaśnił, że na rozprawę nie mógł się zgłosić, gdyż pracował w delegacji, a na wezwaniu o zawiadomieniu terminu rozprawy zawarta była informacja, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe.
Ponadto wskazał, że udzielił pełnomocnictwa mamie – M.S., która musiała przebywać w szpitalu na rehabilitacji do 24 czerwca 2017 r. i nie otrzymała przepustki ze szpitala. Dlatego nikogo nie było na rozprawie. Nadto był przekonany, że otrzyma z Sądu pisemną informację o decyzji w sprawie. Nie dzwonił wcześniej do Sądu, bo nie chciał przeszkadzać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 6 października 2017 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, albowiem przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący. W uzasadnieniu podniósł, że m.in. z powodu nagłej choroby i przygotowania do operacji, przesyłka zawierająca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia została wysłana kilka dni później. Podniósł, że w dniu 12 września 2017 r. trafił do szpitala w D., a na zwolnieniu lekarskim przebywał do dnia 29 września 2017 r.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 29 listopada 2017 r. skarżący na poparcie swojego stanowiska przesłał kopię zaświadczenia lekarskiego oraz wypis ze szpitala.
Mając na uwadze przedstawione przez stronę okoliczności Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia został złożony w terminie o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", dlatego w trybie autokontroli uchylił własne postanowienie z dnia 6 października 2017 r. i przeszedł do merytorycznego rozpoznania wniosku.
W ocenie Sądu, analiza przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o zasadach i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, to w sytuacji, gdy nie był na rozprawie powinien zasięgnąć informacji (np. telefonicznie) czy i jakie orzeczenie zostało w tej sprawie wydane. Zaniechanie skarżącego w uzyskaniu takiej informacji świadczy o braku dbałości o własne interesy. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaprezentowana przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminowi.
Wskazane we wniosku powody, dla których strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Dalej Sąd podniósł, że jego zdaniem przytoczona przez skarżącego okoliczność wskazująca na przebywaniu na delegacji nie może odnieść zamierzonego skutku, jeżeli strona wyjechała z kraju nie zabezpieczając przy tym należycie swoich interesów procesowych, chociażby poprzez ustanowienie osoby, która odbierałaby za nią korespondencję, czy wykonywała czynności procesowe w zastępstwie, to powinna liczyć się w negatywnymi konsekwencjami procesowymi takiego zaniechania.
Skarżący wskazał, że ustanowił pełnomocnika w sprawie – M.S., która po jego wyjeździe musiała przebywać w szpitalu na rehabilitacji do 24 czerwca 2017 r. Tym samym stwierdzić należy, że M.S. mogła w ustawowym terminie tj. do dnia 29 czerwca 2017 r. złożyć w imieniu skarżącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Powyższe wskazuje, że skarżący w istocie miał możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich, pozostających w jego gospodarstwie domowym, w podjęciu działań, choćby takich jak wysłanie pisma, w celu zabezpieczenia obowiązujących go terminów sądowych. Z wniosku skarżącego nie wynika też, aby jego wyjazd miał charakter nagły, tak by nie mógł on odpowiednio zabezpieczyć swoich interesów procesowych.
Zażalenie na powyższe postanowienie co do jego punku drugiego – odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł skarżący domagając się przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że czekał na pisemną informację z Sądu, a nie dzwonił, bo nie chciał przeszkadzać. Poza tym nie przypuszczał, że pracownik Sądu może udzielić tego typu informacji przez telefon. Nadto skarżący wskazał, że to nie było jego niedbalstwo, ale splot różnych niekorzystnych dla niego okoliczności. Podniósł także, że w zawiadomieniu z maja była długa lista pouczeń i nie było wprost powiedziane, że żadnego pisma w sprawie nie otrzyma. Przypomniał, że pracuje w delegacji i fakt ten nie powinien być wykorzystywany przeciwko niemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Z normy art. 86 § 1 p.p.s.a. wynika, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej danej czynności procesowej możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Oceniając przesłankę w postaci braku winy, Sąd pierwszej instancji przyjął obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W niniejszej sprawie trudno odmówić racji Sądowi pierwszej instancji, iż przytoczone przez skarżącego okoliczności nie świadczą o braku jego winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Za trafne należy uznać stanowisko tego Sądu, że skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i trybie skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Prawidłowo także wskazał, że w przypadku niestawiennictwa na rozprawie skarżący winien ustalić czy i jakie orzeczenie zostało wydane w sprawie. Czynności takich w terminie umożliwiającym skuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący ani osoba, której udzielił umocowania nie podjęli. W tej sprawie o braku winy nie stanowi także sama kwestia planowanego przebywania poza miejscem zamieszkania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie nie podważyło stanowiska Sądu pierwszej instancji w omawianym zakresie. W szczególności brak było usprawiedliwionych podstaw do zaniechania przez skarżącego ustalenia czy został wydany wyrok i o jakiej treści i oczekiwania przez skarżącego na pisemną informację o wyniku sprawy.
Reasumując stwierdzić należy, że zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Dlatego na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.