Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania P.P.H.U. "[...] " sp. z o.o. w Z. prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2008 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał ponownie stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 12 czerwca 2008 r. strona skarżąca wniosła ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wniesienia wpisu od skargi. W dniu 26 sierpnia 2008 r. referendarz wezwał skarżącego do wykazania, że od rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy zmieniła się na tyle sytuacja finansowa i majątkowa strony, że uzasadnione byłoby aktualnie uwzględnienie wniosku.
Jednocześnie zobowiązano skarżącą Spółkę, jeżeli strona uzna, że zachodzi powyższa okoliczność i nadal podtrzymuje swój wniosek z dnia 12 czerwca 2008 r., do nadesłania urzędowego formularza wniosku i określonych dokumentów. Pismem z dnia 9 września 2008 r. strona skarżąca wniosła o przedłużenie terminu złożenia dokumentów do dnia 16 września 2008 r., bowiem ilość żądanych dokumentów i ich zakres wymagają znacznego nakładu pracy i czasu. Zarządzeniem z dnia 18 września 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 15 września 2008 r. strona skarżąca złożyła kolejny wniosek o przedłużenie terminu złożenia dokumentów do dnia 22 września 2008 r. W dniu 9 października 2008 r. wpłynął do Sądu sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza z dnia 18 września 2008 r. Pismem z dnia 16 października 2008 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania urzędowego formularza wniosku i określonych dokumentów.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący nadesłał tylko urzędowy formularz wniosku, z którego wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych skarżącej Spółki wynosi 1.700.000 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy - 4.362.182,77 zł, zaś wysokość straty - 5.169.319,24 zł. Nadto na posiadanych rachunkach bankowych Spółka nie ma żadnych środków finansowych.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie Sąd został pozbawiony możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej Spółki, bowiem pomimo wezwania do dołączenia do formularza określonych dokumentów (bądź ich kserokopię) dotyczących stanu majątkowego Spółki, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie na podstawie nadesłanego formularza, strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania. Zaś oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest, w ocenie Sądu, niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. wniosła zażalenie podnosząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej, funkcjonuje dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Skarżąca w stopniu wystarczającym udowodniła brak środków na wpłatę żądanego wpisu sądowego. Skarżąca podniosła, że przed Wojewódzkim Sądem W Gliwicach toczy się kilkadziesiąt spraw i w sześciu z tych spraw Sąd zwolnił ją od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarżąca nie otrzymuje już wyciągów z rachunków, które prawdopodobnie zostały zlikwidowane, nie jest w stawnie przedstawić również aktualnych odpisów z ksiąg wieczystych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budziłoby wątpliwości to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów. W niniejszej sprawie Sąd z tego uprawnienia skorzystał, wzywając wielokrotnie skarżącą do przedstawienia określonych dokumentów. Pomimo powyższego skarżąca Spółka nie przedstawiła żądanych dokumentów. Argumentacja skarżące zawarta w zażaleniu odnosząca się do przyczyn z powodu których nie mogła uczynić zadość wezwaniom Sądu nie jest zaś przekonująca. W takiej sytuacji należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że skoro oświadczenie skarżącej zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych a Spółka nie przedstawiła dodatkowych dokumentów to należało przyjąć, że nie wykazała ona, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Należy również wskazać, iż Sąd nie jest związany orzeczeniami wydanymi w sprawie pomocy w innych sprawach ze skargi skarżącej.
W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. odmówił P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.