Uzasadnienie
A. B. wniósł o wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] nakazującej wnioskodawcy rozbiórkę stawów rybnych oznaczonych na mapie sytuacyjno – wysokościowej: numerem [...] – stawu zlokalizowanego na działce [...] i numerem [...] – stawu na działce [...] w [...] gmina [...], wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody o charakterze ekonomicznym w majątku strony oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący podniósł także, iż decyzje organów obu instancji są decyzjami o charakterze sanacyjnym powodującym bardzo poważne skutki ekonomiczne dla strony, albowiem dla wykonania decyzji niezbędne są nakłady finansowe idące w dziesiątki tysięcy złotych. Równocześnie decyzje zaskarżone praktycznie posiadają charakter nieodwracalny, albowiem po ich wykonaniu nie będzie już możliwości przywrócenia stanu poprzedniego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej strony.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 291/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił A. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszej instancji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stawu oznaczonego na mapie nr [...], zlokalizowanego na działce nr [...] i nr [...] na działce [...] w [...] gmina [...].
W uzasadnieniu podano, iż w myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 tegoż artykułu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazano dalej, iż treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są także akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Powołano się w tym miejscu na komentarz B.Dautera, B. Gruszczyńskiego, A. Kabata, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami Komentarz Wydanie II Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006 r.). Podano, iż Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania aktu powinien mieć na uwadze interes nie tylko wnioskodawcy, ale i innych uczestników postępowania oraz uwzględniać wszystkie okoliczności, także i te nie podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy. Sąd Wojewódzki stwierdził, iż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zachodzi po stronie uczestników postępowania oraz pozostałych mieszkańców wsi [...]. Jak wynika bowiem uczestniczki postępowania K. H. oraz protokołu Nr XLI/2002 r. Sesji Rady Gminy w [...] z dnia 27 lutego 2002 r. – głosy mieszkańca [...] J. Z. a także radnej I. K.–L. - stawy wybudowane przez skarżącego stwarzają zagrożenie dla mieszkańców pobierających wodę z rzeki [...] do celów gospodarczych ze względu na odprowadzanie przez skarżącego wody ze stawów do rzeki. Inwestycja skarżącego podtapia także okoliczne tereny i sąsiednie posesje, znajdujące się poniżej stawów a także asfaltową drogę dojazdową. Wszystko to powoduje, iż przedmiotowa inwestycja stwarza poważne niebezpieczeństwo nie tylko dla zdrowia i mienia samych uczestników postępowania ale także dla innych mieszkańców wsi [...]. Sąd podał dalej, że zarówno we wniosku zawartym w skardze na ostateczną decyzję administracyjną jak i wniosku złożonym w przedmiotowym etapie postępowania strona przywołała jedynie treść powołanego przepisu, nie uzasadniając przy tym wniosku w należyty sposób i nie wykazując, w jaki sposób wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne, niekorzystne dla niej skutki, względnie spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Nie stanowi takiego uzasadnienia – nie odniesione do konkretnych faktów, przybierające postać ogólnikowych wywodów – powoływanie się przez skarżącego jedynie na sanacyjny charakter wydanych w jego sprawie decyzji powodujących w jego ocenie bardzo poważne skutki ekonomiczne jak też na nakłady finansowe idące w dziesiątki tysięcy złotych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie podniesiono, iż zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 61 ust. 3 p.p.s.a. mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez uznanie, iż nie zachodzą warunki do jego zastosowania podczas gdy stan faktyczny sprawy wskazuje na możliwość a nawet konieczność zastosowania w/w przepisu. Błędne stanowisko Sądu I instancji wynika z przyjęcia przez Sąd I instancji za udowodnione przez organy wydające decyzje administracyjne wszystkie okoliczności uzasadniające wydanie zaskarżonego postanowienia mimo, iż podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia są nie poparte żadnymi konkretnymi dowodami oświadczenia uczestników postępowania oraz pozostałych mieszkańców wsi [...] pow. Wałbrzych konsekwencją których był protokół Nr XLI Sesji Rady Gminy w [...] podczas gdy w aktach sprawy znajdują się dowody – pominięte przez Sąd – stwierdzające o tym, iż brak jest jakiegokolwiek zagrożenia dla uczestników postępowania oraz mieszkańców wsi [...] oraz błędne przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, iż skarżący niedokładnie określił skutki ekonomiczne wykonania decyzji organu II instancji mimo, iż chociażby w dokumentach organów nadzoru budowlanego I i II instancji znajdują się liczne dokumenty, w tym ekspertyzy świadczące, iż wykonanie decyzji tych organów pociągnie za sobą niepowetowane straty dla skarżącego. Przedstawiono ponadto prognozowane koszty, związane z likwidacją przedmiotowej inwestycji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji organu nadzoru budowlanego I i II instancji zgodnie z treścią wniosku skarżącego z dnia 29 listopada 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie ma uzasadnione podstawy.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać należy wobec powyższego, iż możliwe jest udzielenie ochrony tymczasowej jedynie w odniesieniu do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne a których katalog zamknięty zawiera art. 3 § 2 pkt 1 – 7p.p.s.a.
Omawiana instytucja może mieć zastosowanie nie tylko do zaskarżonego aktu, ale także do wszystkich innych prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Oznacza to, iż treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są także akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami Komentarz Wydanie II Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006 r.). Wskazać także należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zakarżonego aktu lub czynności tylko częściowo oparto na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Już na etapie rozpoznawania wniosku Sąd powinien brać pod rozwagę z urzędu także i te okoliczności, które nie zostały podane przez skarżącego. Sąd rozpoznający wniosek powinien, powinien mieć na uwadze interes nie tylko wnioskodawcy, ale i innych uczestników postępowania oraz uwzględniać wszystkie okoliczności, również i te nie poniesione we wniosku, jeżeli są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy.
Przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zachodzić zarówno po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji błędnie wyjaśnił możliwość wystąpienia nieodwracalnych skutków.
W uzasadnieniu bowiem zaskarżonego postanowienia Sąd Wojewódzki powołał się jedynie na oświadczenia uczestników postępowania i mieszkańców wsi [...] zawarte w protokole Nr XLI/2002 r. Sesji Rady Gminy w [...] z dnia 27 lutego 2002 r. Pominął natomiast znajdujące się w aktach sprawy m.in.: opinię biegłego Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 10.09.2003 r. (k.173 akt administracyjnych) oraz ocenę stanu technicznego wykonanych robot budowlanych związanych z budowa stawów rybnych (k.172 akt administracyjnych). Z dokumentów tych wynika, że przedmiotowa inwestycja nie zagraża niebezpieczeństwu podtopienia okolicznych obiektów. Niewątpliwie natomiast takie nieodwracalne skutki występują po stronie skarżącego.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 i w związku z art. 193 p.p.s.a.