Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 674/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, odmówił przyznania I.S. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wejścia na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając comiesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2300 zł, jako posiadany majątek skarżąca zadeklarowała budynek wielolokalowy. Sąd I instancji zaznaczył, iż skarżąca nie jest obciążona żadnymi wierzytelnościami wymagającymi spłaty. Nadto Sąd I instancji podkreślił, że sytuacja skarżącej nie zmieniła się od czasu rozpoznania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu I instancji strona składająca kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna uprawdopodobnić, że nowy wniosek został spowodowany pogorszeniem się jej stanu majątkowego w stosunku do tego, jaki istniał i został już prawomocnym postanowieniem rozpoznany. Sąd I instancji wyjaśnił, iż we wniosku z dnia 10 grudnia 2012 r., skarżąca wskazała na stan dowodów, który nie uległ zmianie w stosunku do pierwszego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I.S. reprezentowana przez radcę prawnego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie skarżącej z opłaty w wysokości 50%. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż skarżąca chce wykonać roboty budowlane, ale z powodu oporu lokatorów nie może ich wykonać. Pełnomocnik skarżącej oznajmił, że działa jako radca prawny in publico bono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy zwrócić uwagę, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji z dnia 7 lutego 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Wskazać należy, że art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej "p.p.s.a.") wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy.
Skarżąca wnosząc po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wykazała, że w jej przypadku nastąpiła jakakolwiek zmiana sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja materialna skarżącej w postaci stałego dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.300 złotych oraz posiadania przez skarżącą kamienicy z lokalami mieszkalnymi przeznaczonymi pod wynajem nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Nadto podkreślić należy, iż skarżąca nie udokumentowała żadnych kosztów ponoszonych w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, zatem okoliczność ta nie mogła wpłynąć na ocenę sytuacji materialnej skarżącej.
W tym miejscu podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1285/11, z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 329/12 oraz z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II OZ 878/12 także oddalał zażalenia w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy z tożsamej przyczyny jaką jest niewykazanie przez skarżącą trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej uiszczenie kwoty 500 zł należnej z tytułu wpisu od skargi.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.