Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 1295/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odrzucił skargę K. H. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu podpisanej skargi z dnia 29 listopada 2018 r. lub jej uwierzytelnionej kopii, celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Jednocześnie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł. Dla dokonania ww. czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. zarządzenia została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 stycznia 2019 r. W odpowiedzi, w dniu 7 stycznia 2019 r. uiszczono wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych skargi nie złożono jednak odpisu podpisanej skargi z dnia 29 listopada 2018 r. lub jej uwierzytelnionej kopii. Termin do uzupełnienia wskazanego braku formalnego upłynął bezskutecznie w dniu 9 stycznia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym przesłać wszystkie żądane od niej dokumenty oraz uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe, czy niepełne wykonanie. Problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów skargi był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13. W tezie tej uchwały stwierdzono, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej, mimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, nie nadesłał wymaganego odpisu skargi, co powoduje, że skardze nie można nadać dalszego biegu.
Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 28 lutego 2019 r. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2019 r. zarzucajac naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 w zw. z art. 49 p.p.s.a. w stopniu majacym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało odrzuceniem skargi, w sytuacji kiedy pełnomocnik skarżącej nie został należycie wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi (w konrespondencji zabrałko wezwania do uzupełnienia braku forlmalnego skargi), korespondencja sądowa zawierała natomiast dwa zszyte druki, tj. pismo przewodnie z dnia 19 grudnia 2018 r. - "Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" oraz zarządzenie z dnia 17 grudnia 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Pełnomocnik skarżacej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zwrot wpisu sądowgo od uwzględnionego zażalenia na podstawie art. 225 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w przesyłce z dnia 19 grudnia 2018 r. wysłanej przez Sąd znajdowało się jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, który to brak pełnomocnik skarżącej uzupełnił. Natomiast w przesyłce tej nie było wezwania do uzupełniania braku formalnego skargi, dlatego też pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił teg braku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Wojewódzki wydał postanowienie o odrzuceniu skargi po stwierdzeniu, iż mimo wezwania pełnomocnika skarżącej o uzupełnienie braku formalnego skargi i uiszczenie wpisu od skargi, w wyznaczonym terminie uiszczono wpisu od skargi, natomiast nie nadesłano odpisu skargi. Tymczasem pełnomocnik skarżącej w zażaleniu podniósł, że otrzymał jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, natomiast przesyłka z Sądu Wojewódzkiego nie zawierała wezwania do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisu.
Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, wezwania sporządzono na oddzielnych drukach (k. 12 - 13), a przesyłkę skierowano w jednej kopercie. W takiej sytuacji, gdy przewidziano łączne przesłanie kilku pism, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do pełnomocnika skarżącej. Skoro nie jest możliwe w sposób pewny zweryfikowanie tego jaka była zawartość przesyłki sądowej skierowanej do strony, to należy za wiarygodne przyjąć jej wyjaśnienia, że wśród doręczonych pism nie było jednego z wezwań dotyczących braków skargi. Prawdziwość twierdzeń strony potwierdza fakt terminowego wykonania wezwania dotyczącego uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie okoliczności sprawy nie wskazują na celowe zaniechanie wykonania zarządzenia w przedmiocie uzupełnienia braku formalnego skargi. W rezultacie wobec braku dowodów co w istocie zawierała przesyłka z sądu przyjąć należy wersję korzystniejszą dla skarżącej i uznać, że nie doręczono wezwania w przedmiocie odpisu skargi (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., II OZ 1366/16).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że zaakceptowanie w takiej sytuacji odrzucenia skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 19 marca 2009 r., II OZ 506/09, z dnia 20 kwietnia 2009 r., II OSK 544/09, z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09, z dnia 26 września 2012 r., I OSK 2161/12). Za uwzględnieniem zażalenia przemawia również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazuje bowiem, że jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA: z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1448/11, z dnia 24 maja 2013 r., II OSK 1188/13, z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15, z dnia 23 czerwca 2016 r., II OZ 664/16, z dnia 25 października 2016 r., I OZ 1015/16).
Wobec powyższego należało przyjąć, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłanie jej odpisu nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było niezasadne.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.