Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 112/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 lipca 2019 r. skarżący M. O. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II OZ 944/19. W dniu 29 stycznia 2020 r. M. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 22 maja 2020 r. referendarz WSA w Krakowie oddalił wniosek M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od powyższego postanowienia WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.
Następnie zarządzeniem z dnia 2 września 2020 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 lipca 2019 r. w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego wezwania został doręczony skarżącemu w dniu 12 października 2020 r. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał pismo z dnia 19 października 2020 r. w którym zawarł wniosek o zwolnienie od uiszczania kosztów sądowych.
Uzasadniając odrzucenie przedmiotowej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd ma obowiązek ponownie wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jednolicie w orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy czyni nie byłym wcześniejsze wezwanie do uiszczenia opłaty, względnie przerywa bieg terminu wskazanego w zarządzeniu przewodniczącego, a po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy konieczne jest ponowne wydanie zarządzenia w przedmiocie wezwania do opłacenia pisma w ustawowym terminie.
Należy zatem uznać, że w przedmiotowej sprawie skarżący został prawidłowo wezwany zarządzeniem z dnia 2 września 2020 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 lipca 2019 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie Sąd podkreślił, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia, nie ma wpływu na toczące się postępowanie, a zatem nie przerywa terminu do opłacenia skargi. Skoro zatem zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 lipca 2019 r. (o uiszczenie wpisu od skargi) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, a później złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to uznać należy, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przerwał biegu terminu do uiszczenia wpisu. W konsekwencji przedmiotowa skarga podlegała zdaniem Sądu odrzuceniu, gdyż w ustawowym terminie nie został uiszczony od niej wpis.
Zażaleniem M. O. zaskarżył powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne).
W niniejszej sprawie M. O. nie został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi - czy to na podstawie przepisów ustawy, czy też na podstawie orzeczenia sądu. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 maja 2020 r. oddalające wniosek M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zasadnie zatem - w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy - zarządzeniem z dnia 2 września 2020 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lipca 2019 r. wzywającego go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego wezwania wynika, że przesyłkę zawierającą ww. zarządzenie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 12 października 2020 r., a zatem termin na wykonanie tego wezwania upływał skarżącemu z dniem 19 października 2020 r. Skarżący jednak - pomimo skutecznie doręczonego wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi - w wyznaczonym mu terminie wpisu tego nie uiścił.
W tych okolicznościach prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł o odrzuceniu jego skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Słusznie podniesiono przy tym w zaskarżonym postanowieniu, że w związku z prawomocnym negatywnym rozpoznaniem poprzedniego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgłoszenie kolejnego takiego żądania przez skarżącego nie miało wpływu na bieg ustawowego terminu do wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi.
Mając na uwadze podniesione w przedmiotowym zażaleniu argumenty wskazać dodatkowo należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia prawidłowości odrzucenia skargi M. O. z uwagi na nieuiszczenie od niej w wyznaczonym terminie wpisu sądowego. Na tym etapie postępowania nie podlegają zatem ocenie kwestie związane z sytuacją materialną skarżącego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.