Uzasadnienie
II OZ 388 / 11
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił D. S. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżąca w swym wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, iż posiada mieszkanie o powierzchni 70 m2 oraz działkę rekreacyjną w O. Skarżąca podała też, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i ojcem, a dochód rodziny wynosi 3132,54 zł (D. S. z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje 700 zł; matka skarżącej z tytułu emerytury otrzymuje 1766,82 zł, a ojciec również z tytułu emerytury otrzymuje 1665,72 zł). Nadto skarżąca wskazała, iż ani ona ani jej rodzice nie posiadają żadnego majątku, że jest alergikiem i ustawicznie się leczy, a koszty leczenia oceniła na 150 zł miesięcznie. Czynsz za mieszkanie płacą rodzice i wynosi on 560 zł, za prąd 150 zł i za TV, telefon i Internet 120 zł. Wydatki na leczenie rodziców skarżąca oceniła na 300 zł miesięcznie. Z dokumentów przedstawionych przez skarżącą wynika ponadto, iż matka skarżącej posiada samochód marki Toyota Corolla (rok produkcji 1997), którego wartość skarżąca wyceniła na około 14.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 19/10 odmówił przyznania D. S. prawa pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2010 r. odrzucono zażalenie skarżącej na to postanowienie.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. oddalił skargę D. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zawarty został wniosek o zwolnienie skarżącej od uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Ze złożonego w dniu 8 lutego 2011 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca nadal posiada mieszkanie o powierzchni 70 m2 oraz działkę letniskową w O. Skarżąca nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem i matką, a dochód miesięczny rodziny wynosi obecnie 6.600 zł (D. S. z tytułu umowy o pracę otrzymuje 2.300 zł, matka skarżącej z tytułu emerytury otrzymuje 2.200 zł, a ojciec również z tytułu emerytury 2.100 zł.) Ponadto skarżąca podtrzymała argumentację zawartą "w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i wcześniej złożonych uzasadnieniach, co do zwolnień od kosztów sądowych".
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2011 r. skarżąca podkreśliła, że nie była i nie jest właścicielką mieszkania o powierzchni 70 m2, bowiem jest on własnością jej rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wskazał, że sprawa o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 21 czerwca 2010 r. Natomiast postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W tym zakresie, odwołując się do poglądów doktryny i orzecznictwa, Sąd podkreślił, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone.
W związku z powyższym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, niemniej może skutkować przyznaniem żądanego prawa tylko wówczas, gdy strona wnioskująca, przedstawiając nowe okoliczności lub dowody wykaże, że pogorszyła się jej sytuacja finansowa w porównaniu z tą, jaka była podstawą dla sądu do odmowy udzielenia prawa pomocy wcześniej.
Tymczasem zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżąca w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie wykazała, aby jej sytuacja materialna uległa od momentu wydania postanowienia z dnia 21 czerwca 2010 r. pogorszeniu. Wręcz przeciwnie, ze złożonego w dniu 8 lutego 2011 r. wniosku wynika, iż dochód skarżącej wzrósł z 700 zł do 2.300 zł. Wzrósł również dochód pozostałych członków rodziny, z którymi zamieszkuje skarżąca. Mając powyższe na uwadze można wywnioskować, iż sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny od daty wydania postanowienia z dnia 21 czerwca 2010 r. uległa polepszeniu.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając, że skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 21 czerwca 2010 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. S., reprezentowana przez adwokata A. S., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że skarżąca prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe i posiada mieszkanie o pow. 70 m2 oraz że jej i rodziców sytuacja materialna uległa poprawie. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie jej od opłaty wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz uznanie argumentacji uzasadniającej zażalenie jak w piśmie z dnia 7 marca 2009 r., jako integralnej części zażalenia. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżąca wskazała, że omyłkowo w druku PPF wpisała w poz. 7, że jest właścicielką mieszkania o powierzchni 70 m2 w Gdańsku, w którym zamieszkuje wraz z rodzicami, którzy są właścicielami ww. mieszkania. Nie prowadzi ona jednak wspólnego z nimi gospodarstwa domowego i sama się utrzymuje. Ponadto skarżąca podkreśliła, że wpis stanowi jedną czwartą jej zarobków oraz wskazała na zły stan swojego zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca nie wykazała, bowiem, iż jej sytuacja materialna i rodzinna ulegała takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby uwzględnienie przedmiotowego wniosku. W tej sytuacji nie zaistniały, więc okoliczności, o jakich mowa w art. 165 p.p.s.a., uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia Sąd z dnia 21 czerwca 2010 r.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia to zauważyć należy, iż ustalenie Sądu, co do ilości członków rodziny i dochodu w gospodarstwie domowym wynikało wprost z przedstawionych przez samą skarżącą oświadczeń na formularzu PPF z dnia 22 lutego 2010 r. i 14 lutego 2010 r., gdzie skarżąca wpisywała w rubryce "6. Stan rodziny (należy wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym)" również swojego ojca i matkę, a w rubryce "10. Dochody (należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie)" także ujawniając również ich dochody. Ustaleń Sądu pierwszej instancji nie można było zatem uznać za dowolne. Nadto nawet przyjęcie, jak wskazała skarżąca, omyłkowego wpisania w formularzu PPF, że jest właścicielką mieszkania, nie zmienia oceny, że jej sytuacja majątkowa się nie pogorszyła.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.