Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 18/24, odrzucił skargę L. Z. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2023 r., nr 1008/2023.
Sąd podał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 stycznia 2024 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL strony skarżącej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. "Odpis" powyższego wezwania doręczono w trybie "doręczenia zastępczego" (dwukrotne awizo). Przesyłkę zawierającą to wezwanie awizowano po raz pierwszy w dniu 30 stycznia 2024 r., w dniu 7 lutego 2024 r. przesyłkę awizowano powtórnie, a następnie odesłano ją nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Wezwanie pozostało bezskuteczne. W związku z powyższym Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wskazania numeru PESEL, którego numer jednocześnie podała.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżąca wskazała, że nie była w stanie odebrać kierowanej do niej przesyłki z racji pobytu w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w [...] w dniach 11 stycznia 2024 r. do 15 lutego 2024 r. w związku z przebytym zawałem serca. W tym czasie przebywała cały czas w szpitalu, nie udając się na przepustki. Skarżąca wyjaśniła, że mieszka sama, w miejscu zamieszkania w czasie jej hospitalizacji nie było nikogo, kto mógłby odebrać korespondencję bądź powiadomić ją o przesyłce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim podniesione.
Na wstępie wskazać należy, że bezspornie wniesiona w niniejszej sprawie skarga obarczona była brakiem formalnym, albowiem jako pierwsze pismo strony w sprawie nie zawierała numeru PESEL. Stosownie zaś do dyspozycji art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wobec tego zasadnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2024 r., wezwano skarżącą, co nastąpiło pismem z dnia 25 stycznia 2024 r., do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL strony skarżącej, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki, w trybie "doręczenia zastępczego" (powinno być na zasadzie "fikcji doręczenia"), zawierającej przedmiotowe wezwanie. Artykuł 73 p.p.s.a. znajduje zastosowanie w przypadkach, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani doręczenie zastępcze.
Zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529 ze zm.) lub urzędzie gminy (awizo), co do zasady, powinno zostać umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Dopiero w sytuacji, gdy jest to niemożliwe, zawiadomienie należy umieścić na drzwiach mieszkania adresata, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Umieszczenie zawiadomienia o złożeniu przesyłki w sposób wyżej opisany jest warunkiem koniecznym jej skutecznego doręczenia. Doręczenie w powyższym trybie nie jest skuteczne, jeśli doręczyciel nie pozostawił stosownego zawiadomienia, jak również wtedy, gdy w zawiadomieniu nie zostało określone, gdzie pozostawiono przesyłkę. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia.
Skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma sądowego oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak też wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, czyni doręczenie bezskutecznym (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 73; wyrok NSA z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 100/09; postanowienia NSA: z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I GZ 163/11; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 994/10). Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (tzw. zwrotka) skierowanej do skarżącej nie zawiera żadnych adnotacji doręczyciela, gdzie pozostawiono przesyłkę (w placówce pocztowej, czy urzędzie gminy), a także o miejscu umieszczenia zawiadomienia (w drzwiach adresata, czy w oddawczej skrzynce pocztowej, czy w skrytce pocztowej).
Brak zatem dokładnego wskazania poprzez wyraźne i jednoznaczne zaznaczenie, gdzie pozostawiono zawiadomienie i gdzie jest do odbioru przesyłka, czyni doręczenie bezskutecznym. Domniemanie doręczenia pisma nie następuje w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, że przesyłka polecona była prawidłowo doręczona, a w konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ponownie zajmując się sprawą Sąd Wojewódzki uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, fakt podania przez skarżącą numeru PESEL. Rozważy także umorzenie postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.