Postanowienie NSA z 30 stycznia 2018 r., II OZ 40/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 606/17 o odrzuceniu skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 606/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako skarżąca lub Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów.

Sąd wskazał, że Spółka nie wykonała w przewidzianym do tego terminie wezwań Przewodniczącego Wydziału z 11 września 2017 r. W pierwszym wezwano Spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od doręczenia wezwania poprzez złożenie 3 odpisów skargi lub jej uwierzytelnionych fotokopii pod rygorem jej odrzucenia. Drugim zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z tej samej daty wezwano skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania wpisu od skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka skierowana na adres wskazany w skardze nie została odebrana i po dwukrotnym jej awizowaniu zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. zarządzeniem sędziego z dnia 3 października 2017 r. została uznana za doręczoną w dniu 28 września 2017 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi upłynął Spółce w dniu 5 października 2017 r. Skarżąca nie uiściła brakującego wpisu od skargi. Nie zostały też nadesłane odpisy skargi a zatem nie uzupełniono braków formalnych skargi. Wobec czego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę.

Skarżąca w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zasugerowano, by Sąd I instancji uznał zażalenie za oczywiście uzasadnione na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a.

W zażaleniu przedstawiono argumentację, z której wynika, że skarżąca nie uzupełniła braków skargi bowiem nie otrzymała wezwań do ich uzupełnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący (z zastrzeżeniem § 2 i 3) wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. Skarżąca podnosi, że nastąpiło wadliwe doręczenie przesyłki zawierającej wezwania bowiem nie otrzymała awizo a ponadto w siedzibie Spółki w okresie wskazanym jako próba doręczenia tj. 14 września 2017 r. przebywał domownik uprawniony do odbioru korespondencji. Adres siedziby Spółki to jednocześnie adres zamieszkania S. A. Domownik ten oświadczył, że we wskazanym okresie był w siedzibie Spółki i nie było próby doręczenia ani nie pozostawiono awizo. Z uwagi na powyższe złożono reklamację na poczcie. Nie było zatem próby doręczenia ani nie pozostawiono awiza.

Skarżąca informuje, że docierały do niej sygnały o braku rzetelności listonosza obsługującego rejon, w którym znajduje się siedziba Spółki i związanym z tym brakiem doręczania przesyłek czy też brakiem pozostawiania awiz.

W reklamacji skierowanej do Poczty Polskiej S.A. Oddział przy ul. Ś. [...] w G. Spółka nadmieniła, że listonosz dotychczas obsługujący rejon ul. B. [...] osobiście przekazał informację, iż został zwolniony z pracy dyscyplinarnie za nadużywanie alkoholu podczas pracy.

W znajdującej się w aktach odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] grudnia 2017 r. na reklamację przesyłki stwierdzono, że podjęto niezbędne czynności w celu wyjaśnienia sprawy, jednakże wobec rozwiązania umowy o pracę z listonoszem, który w dniu 14 września 2017 r. podjął próbę doręczenia przesyłki będącej przedmiotem sprawy, ustalenie okoliczności jej awizowania obecnie nie jest możliwe.

Taka odpowiedź nie dowodzi uwzględnienia reklamacji przesyłki wobec czego nie zostało skutecznie podważone domniemanie doręczenia przesyłki w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. Tylko przeprowadzone postępowanie reklamacyjne pozwalało na stwierdzenie, czy przesyłka prawidłowo została doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego, regulowanego art. 73 P.p.s.a. Obiektywny brak możliwości ustalenia okoliczności awizowania przesyłki (zwolnienie z pracy listonosza), który powołuje Poczta Polska S.A. powoduje, że sprawa reklamacji nie mogła być merytorycznie załatwiona.

Podkreślenia wymaga, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanych pism. Reklamacja nie doprowadziła do ustaleń w tym zakresie. Z adnotacji poczty na kopercie przedmiotowej przesyłki wynika, że pierwsze awizo miało miejsce 14 września 2017 r., drugie awizowanie nastąpiło w dniu 22 września 2017 r. Zwrot przesyłki do nadawcy miał miejsce w dniu 29 września 2017 r. Tryb doręczenia przesyłki z art. 73 P.p.s.a. został dochowany, a więc zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy. Niestety poczta nie jest w stanie zweryfikować prawdziwości tych czynności.

Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to stosowny dowód (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2016 r. sygn. II OZ 1001/16; postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 404/16; postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2015 r. sygn. II OZ1234/15).

Skarżąca wskazuje, że adres siedziby Spółki jest adresem zamieszkania S. A. Jako domownik przebywa ona stale, w szczególności w dniach roboczych w godzinach 8.00 -18.00 pod adresem siedziby Spółki i jest uprawniona do odbioru korespondencji. W okresie od 1 września 2017 r. do 9 listopada 2017 r. przebywała w domu i mogła odebrać korespondencję. W tym okresie nie było jednak przesyłki z sądu zawierającej wezwania, nie pozostawiono też awiza. Skarżąca dowodzi, że kilkukrotnie informowała o zastrzeżeniach co do braku doręczenia przesyłek poleconych pracowników Poczty Polskiej przy ul. Ś. Dowodem takim nie może być jednak pisemne oświadczenie domownika przebywającego pod adresem siedziby Spółki zaprzeczającego, jakoby w skrzynce pocztowej zamieszczone było jakiekolwiek awizo o przedmiotowej przesyłce z Sądu. Nie stanowi ono bowiem dowodu pozwalającego podważyć prawidłowość doręczenia skierowanego do strony wezwania, a tym samym nie może obalić domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Wobec tego należy przyjąć, że nie zostało podważone domniemanie legalności doręczenia przesyłki w trybie art. 73 P.p.s.a. W konsekwencji wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych skargi na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. należało uznać za prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 28 września 2017 r. oraz uznać, że termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 5 października 2017 r. A zatem brak wpisu w tym terminie powodował odrzucenie skargi stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a.

Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w okolicznościach sprawy wystąpiło nieuzupełnienie braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisów.

Stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.). Natomiast osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 P.p.s.a.).

Z powyższych przepisów wynika niewątpliwie, że odpisy złożonego do akt sprawy pisma doręcza się zarówno stronom w rozumieniu art. 32 P.p.s.a., jak również uczestnikom postępowania w rozumieniu art. 33 P.p.s.a., ponieważ ustawa P.p.s.a. przyznaje uczestnikom postępowania prawa strony.

Jednym z zasadniczych praw strony postępowania jest prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu, któremu to prawu odpowiada obowiązek sądu do doręczania wszystkim stronom postępowania zarówno pism składanych przez inne strony do akt sprawy w toku tego postępowania, jak również odpisów rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd. Prawa uczestnika postępowania nie zostały w art. 33 P.p.s.a. w żaden sposób ograniczone, a w szczególności nie wynika z treści tego przepisu, że uczestnikom postępowania nie doręcza się odpisów pism procesowych składanych przez inne strony toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W innym wypadku interpretacja ww. przepisów w sposób nieuzasadniony ograniczałaby uprawnienia przysługujące uczestnikom postępowania. Trafnie zatem Sąd I instancji wydał zarządzenie w zakresie wezwania skarżącej do nadesłania trzech odpisów skargi w celu doręczenia ich uczestnikom postępowania – E. Z., M. Z. i A. Z. Oznacza to, że istniejący brak formalny był brakiem uniemożliwiającym nadanie sprawie należytego biegu a wobec tego należało wezwać do jego uzupełnienia, co też uczyniono. Wezwanie o uzupełnienie braków formalnych zostało prawidłowo w myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. uznane za doręczone i termin do uzupełnia braków zaczął biec od dnia 28 września 2017 r. Upłynął on bezskutecznie w dniu 5 października 2017 r. Do tego czasu żądane odpisy nie wpłynęły zatem odrzucenie skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. było uzasadnione.

Zarzuty zażalenia opierają się na tym, że zdaniem strony skarżącej nieuzupełnienie braków skargi (formalnych i fiskalnych) w terminie było usprawiedliwione niedoręczeniem przesyłki. Tego rodzaju argumentacja nie może jednak służyć próbie podważenia stwierdzenia faktu nieuzupełnienia braku formalnego skargi w terminie. Taka argumentacja ewentualnie może stanowić próbę uzasadnienia z jakich względów nastąpiło niewykonanie wezwania Sądu i w zasadzie potwierdza, że skarżąca rzeczywiście nie wykonała wezwania Sądu w zakreślonym terminie.

Wobec tego uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie bowiem z przepisem art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Ponadto zaskarżone postanowienie zasadniczo odpowiada uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. o sygn. akt I OPS 13/13, zgodnie z którą niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Dlatego Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucając skargę, w sytuacji gdy na wezwanie Sądu strona skarżąca nie nadesłała wymaganych odpisów skargi.

Odrzucenie skargi z uwagi na brak wpisu sądowego na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. także było uzasadnione bowiem w istocie wpis taki nie został dokonany w przewidzianym do tego terminie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.