Postanowienie NSA z 8 lipca 2020 r., II OZ 403/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1436/18 o odmowie dopuszczenia do udziału

Sprawa

w sprawie w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi H. O. – S. oraz A. P., P. M., P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2018 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Małgorzata Miron przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1436/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt. I postanowił dopuścić do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] oraz w pkt. II odmówił P. Ś., J. Ś., M. T., M. T., T. T., M. S., E. S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.

Sąd I instancji wskazał, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. J. Ś., M. T., M. T. nie wykazali, że przysługuje im prawo rzeczowe (np. własności/współwłasności, bądź użytkowania wieczystego do nieruchomości) wskazywanych przez nich we wnioskach. Takie prawo nie wynika automatyczne z faktu pozostawania w związku małżeńskim z właścicielem, co odnosi się do J. Ś. i M. T. Natomiast M. T. wskazał jedynie gołosłownie, że jest właścicielem nieruchomości nr ewid. [...] w [...], ale twierdzenia tego nie poparł żadnym dowodem. Niezależnie od powyższego przytoczone przez wszystkich wnioskodawców we wnioskach i ich uzupełnieniach okoliczności uzasadniające, zdaniem wnioskodawców, dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników (jak zagrożenie zdrowia, komfortu życia, degradacja środowiska poprzez realizację przedmiotowej inwestycji drogowej) - z racji usytuowania ich nieruchomości nawet w bliskim sąsiedztwie inwestycji drogowej, dają podstawę do wyrażenia oceny, że wnioskodawcy opisani w pkt II sentencji postanowienia posiadają w niniejszej sprawie jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co nie uzasadnia dopuszczenia ich do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestników. Z dokumentacji mapowej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że wskazane we wnioskach działki nie graniczą bezpośrednio (nie przylegają) do terenu inwestycji.

Zażalenie na to postanowienie wniósł P. Ś., wskazując w uzasadnieniu, że najważniejszym powodem, dla którego wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego, jest fakt, że w jego ocenie dopuszczalne poziomy hałasu zgodnie z pismem Ministra Środowiska z dnia [...] 2019 roku są nieprzekraczalne. Tymczasem, jak wynika z treści decyzji środowiskowej, normy zostały przekroczone dla ruchu pojazdów ciężkich. Niezależnie od tego żalący wskazał, że przy ustaleniu przez organ czy doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu doszło do nieprawidłowości, gdyż organ potraktował budynki przy obwodnicy jako zabudowę ogrodową, gdy tym czasem jest to zabudowa jednorodzinna, co powoduje błędy w ustaleniu przekraczalnych norm hałasu.

P. Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika w postępowaniu może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (postanowienie NSA z 3 września 2014 r., II OZ 783/14, LEX nr 1530818).

Wbrew twierdzeniom żalącego, trafnie Sąd i instancji przyjął, że P. Ś. nie legitymował się interesem prawnym pozwalającym na dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Załączone przez niego dokumenty w postaci odpisu księgi wieczystej nr [...] i kserokopii aktu notarialnego z dnia [...] rep. A nr [...] wskazują na przysługujące prawo rzeczowe - własność działek nr [...] położonych w gminie [...], powiat [...], województwo [...]. Działki te nie są zlokalizowane w takiej odległości od projektowanej inwestycji, aby ta mogła negatywnie oddziaływać na ww. nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy i co nie jest kwestionowane przez żalącego, żadna z ww. nieruchomości nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej inwestycji – obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]. Tymczasem, jak wskazano w "Raporcie oceny oddziaływania na środowisko", ponadnormatywny hałas został wykazany wyłącznie dla terenów przyległych do planowanej inwestycji. Ponadto jedynie działka nr [...] wskazana przez żalącego jest zabudowana domem jednorodzinnym, pozostałe działki stanowią natomiast nieruchomości niezabudowane.

Zgodnie z ww. Raportem oceny oddziaływania na środowisko, "zastosowanie zaprojektowanych rozwiązań będzie skutecznym i wystarczającym dla zapewnienia normatywnych poziomów hałasu dla zabudowy mieszkaniowej bezpośrednio sąsiadującej z projektowaną drogą obwodową". Jak wynika z akt sprawy, celem zmniejszenia hałasu zaproponowano zastosowanie przy wariancie [...] projektowanej obwodnicy ekranów akustycznych jako środka minimalizującego propagację hałasu. W tym celu przewidziano również zastosowanie nawierzchni redukującej hałas oraz bezkolizyjny przebieg projektowanej obwodnicy z ulicą [...] w [...]. Ponadto w przypadku każdego z analizowanych wariantów obwodnicy, inwestycja nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na środowisko pod względem substancji zanieczyszczających do powietrza. Konsekwentnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane działki pozostają poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. Sam fakt niedogodności spowodowanej bliskością planowanej obwodnicy wskazuje na posiadanie przez żalącego jedynie interesu faktycznego, a nie prawnego, wobec czego nie jest uzasadnione dopuszczenie go do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika.

Niezależnie od powyższego, złożone zażalenie nie mogło odnieść skutku również z tego względu, że w dniu [...] 2019 r. umową darowizny i o podział majątku wspólnego sporządzoną przed notariuszem [...] za rep. A nr [...], własność ww. nieruchomości została przeniesiona na J. Ś., co Sąd ustalił na podstawie aktualnej treści księgi wieczystej nr [...]. Tym samym żalącemu nie przysługuje obecnie prawo własności do działek nr [...] położonych w gminie [...]. Interes prawny powinien być bezpośredni, konkretny, realny, a ponadto aktualny (postanowienie NSA z 3 września 2014 r., II OZ 783/14). W sytuacji, w której osoba wnioskująca o dopuszczenie do udziału w postępowaniu utraciła status właściciela działki, z którego to prawa własności wywodziła naruszenie swojego interesu prawnego, nie można mówić o "aktualności" interesu wnioskodawcy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w postanowieniu.