Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] października 2011 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej odmówił zmiany własnego postanowienia z 4 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 4 kwietnia 2013 r. odmówiono skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2013 r., II OZ 410/13. Zatem ponowy wniosek spółki należało, zdaniem Sądu, potraktować jako wniosek złożony w trybie określonym w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), czyli jako wniosek o zmianę wcześniejszego postanowienia rozstrzygającego kwestię przyznania stronie prawa pomocy. Sąd wyjaśnił, że zmiana postanowienia możliwa jest tylko, gdy ulegną zmianie okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, sytuacja materialna Spółki nie uległa zmianie. W dalszym ciągu nie można stwierdzić, że osiągnięty w 2013 r. dochód kształtował się na niskim poziomie, gdyż wynosił on 232.499, 24 zł. Także wartość posiadanego aktualnie przez spółkę majątku należy uznać za znaczną. Kapitał zakładowy został bowiem ustalony na kwotę 1.631.322 zł, a wartość środków trwałych wyceniona na 77.499 zł. Ponadto w porównaniu z poprzednią sytuacją majątkową, badaną podczas rozpoznawania pierwszego wniosku o prawo pomocy, został wykazany dodatkowy składnik majątku Spółki w postaci nieruchomości (działki) o wartości 812.967 zł. Brak jest zatem podstaw do uznania argumentacji Spółki, że wyniki prowadzonej w ostatnim okresie działalności nie pozwalają na wygospodarowanie kwot niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla jej bieżącej działalności. Ponieważ okoliczności, które poprzednio legły u podstaw odmowy przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy, nie uległy zmianie, to w konsekwencji Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zmianę postanowienia z 4 kwietnia 2013 r. i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej. W zażaleniu zarzucono Sądowi naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 1 i art. 243 P.p.s.a. poprzez odmowę przyznania prawa pomocy mimo wykazania przez Spółkę braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 166 P.p.s.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niedostateczne wyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania Spółce prawa pomocy, a także naruszenie art. 165 P.p.s.a. poprzez zaniechanie zmiany postanowienia z 4 kwietnia 2013 r. pomimo zmiany okoliczności sprawy i wykazanie przez Spółkę, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Spółka podkreśliła, że pomimo posiadanego majątku nie jest w stanie uiścić wymaganej opłaty sądowej w wysokości 3600 zł, jak również wskazała, że jej dochody sytuują się na bardzo niskim poziomie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie zdecydowanie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem profesjonalnego pełnomocnika Spółki zawartym w rozpoznawanym zażaleniu, że jej sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu. Z rozpoznawanego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych przez Spółkę dokumentów wynika bowiem, że jej dochód za rok 2013 wyniósł 232.499, 24 zł (wydruk z komputerowej księgi przychodów i rozchodów za 2013 rok – k. 152). Zaś dochody za lata 2011 i 2012, będące przedmiotem wcześniejszej oceny dokonywanej przez Sądy, wynosiły odpowiednio 171.982,14 zł i 432.066,41 zł. Dochód za rok 2013 jest więc niższy niż dochód za rok 2012 oraz wyższy niż dochód za rok 2011. Taka zmiana dochodu nie może jednak zostać uznana za przyczynę szczególnego pogorszenia sytuacji finansowej Spółki. Zaś z przedłożonych dokumentów wynika, iż w dniu 1 marca 2014 r. saldo na rachunku bankowym Spółki wynosiło 15.252,66 zł. Ponadto, jak zauważył już Sąd I instancji, Spółka posiada wciąż wysoki kapitał zakładowy oraz wykazane wcześniej środki trwałe, a także wykazała że posiada nowy składnik majątku. Dodatkowo w rozpoznawanym zażaleniu nie uzasadniono dlaczego opłacenie wpisu sądowego w wysokości nieznacznej w porównaniu z osiąganym przez Spółkę dochodem oraz posiadanymi środkami miało by wywołać niekorzystne skutki dla jej dalszej działalności. W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że sytuacja finansowa Spółki uległa pogorszeniu i uniemożliwia jej uiszczenie kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 3600 zł. W konsekwencji uznać należy, że Sąd I instancji słusznie w zaskarżonym postanowieniu odmówił zmiany postanowienia własnego z 4 kwietnia 2013 r. odmawiającego przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.