Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2009 r., II SA/Łd 60/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek S. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia opinii technicznej.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), sąd bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie NSAz dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72). Przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc właściwym do rozpoznania skargi, nie może również działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności.
Sąd I. instancji uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił, iż wykonanie postanowienia objętego wnioskiem wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki (art.61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zawarte w skardze żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie zostało poparte jakimikolwiek argumentami. W piśmie z dnia 22 stycznia 2009 r. skarżący wskazał jedynie na to, że w jego ocenie argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi wskazuje oczywistość naruszenia prawa przez organy administracji. Są to zatem zarzuty odnoszące się do legalności (zgodności z prawem) zaskarżonego postanowienia, które będą przedmiotem merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił "nadinterpretacje" art.61 P.p.s.a. w sposób sprzeczny z powołanym postanowieniem NSA z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05. Z analizy tez zawartych w postanowieniu NSA z 31 marca 2005 r. wynika, że "Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu". Ponadto zdaniem NSA "ustawodawca nie uzależnił możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od wykazania przez stronę, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków."
Organ administracji przystąpił do egzekucji zaskarżonego postanowienia, żądając wypłacenia zaliczki w kwocie 1500 zł na sporządzenie opinii technicznej oraz inwentaryzacji powykonawczej wykonywanego utwardzenia terenu. Nałożony skarżonym postanowieniem obowiązek bez podania z jakich okoliczności wynikają "uzasadnione wątpliwości organu" rażąco narusza prawo. Wydatki na pokrycie kosztów opinii i inwentaryzacji narażają stronę na wyrządzenie znacznej szkody materialnej oraz powodują trudne do odwrócenia skutki, gdyż w przypadku uchylenia postanowienia odzyskanie poniesionych kosztów będzie skutkiem trudnym do odwrócenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art.61 § 3 P.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów własnych wnioskodawcy (art.50 P.p.s.a.).
Skarżący upatruje zagrożenia poniesienia straty w konieczności zapłaty zaliczki na sporządzenie opinii, który to obowiązek został nałożony zaskarżonym postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] listopada 2008 r. rażąco, w jego ocenie, naruszającym prawo. Rozpoznanie powyższej okoliczności w niniejszym postępowaniu prowadziłoby w istocie, na co słusznie wskazał Sąd I. instancji, do badania zasadności skargi, co przy rozstrzyganiu o wstrzymaniu wykonania jest niedopuszczalne. Sąd nie może wnikać w meritum sprawy.
Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.