Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 28 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 450/15, odrzucił sprzeciw Stowarzyszenia "[...]" w G. od postanowienia referendarza sądowego z 18 grudnia 2015 r., którym odmówiono temu Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Postanowienie to zostało wydane w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 12 października 2015 r., powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]" w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, przyjmując, że mimo wezwania nie został usunięty brak formalny skargi, mianowicie nie złożono dokumentu (uchwały), podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, z którego wynikałoby umocowanie dla L. J., twierdzącego, że jako przedstawiciel reprezentuje Stowarzyszenie, do jego reprezentowania.
W związku z wniesionym od tego postanowienia zażaleniem i następnie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z 18 grudnia 2015 r. odmówił przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy. Skarżące Stowarzyszenie od tego postanowienia wniosło sprzeciw oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 22 sierpnia 2016 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, przyjmując, że skarżące Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło, że terminowi do wniesienia sprzeciwu uchybiono bez własnej winy. Od tego postanowienia skarżące Stowarzyszenie wniosło zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 55/17, powołując się na art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 178, art. 180 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie, przyjmując, że skarżące Stowarzyszenie nie ma zdolności sądowej, gdyż Sąd Rejonowy w G. rozwiązał je postanowieniem z [...] czerwca 2002 r., sygn. akt [...], prawomocnym od 22 stycznia 2005 r.
Uzasadniając postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu Sąd pierwszej instancji, powołując się na postanowienie NSA z 7 lutego 2017 r., uznał, że skarżące Stowarzyszenie z powodu prawomocnego rozwiązania go przez Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z [...] czerwca 2002 r. nie ma zdolności sądowej. W związku z tym przyjął, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a., sprzeciw podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Zażalenie na to postanowienie wniosło skarżące Stowarzyszenie "[...]" w G., reprezentowane przez L. J. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie zważył, co następuje.
Zaskarżone postanowienie opiera się o argumentację przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 lutego 2017 r. W związku z tym rozważyć należy, czy stanowisko zajęte przez Sąd drugiej instancji wiązało Sąd pierwszej instancji. Postanowieniem z 7 lutego 2017 r. NSA nie rozpoznał zażalenia, lecz je odrzucił. Tym samym nie można przyjąć, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 153 i art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), które na podstawie art. 197 § 1 i art. 193 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio. Jednakże zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Zatem Sąd pierwszej instancji był związany stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z 7 lutego 2017 r., czyli prawną oceną sprowadzającą się do tego, że skarżącym w rozpoznawanej sprawie jest Stowarzyszenie "[...]" w G., które z powodu rozwiązania go prawomocnym orzeczeniem Sądu nie posiada zdolności sądowej, co uzasadnia odrzucenie zażalenia wniesionego przez ten podmiot w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia dotyczącego prawa pomocy.
W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji, będąc związany stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z 7 lutego 2017 r., był zobowiązany odrzucić z powodu braku zdolności sądowej skarżącego Stowarzyszenia, wniesiony przez nie sprzeciw od postanowienia dotyczącego prawa pomocy. Pomiędzy postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, a postanowieniem o odrzuceniu tego sprzeciwu nie występują na tyle istotne różnice, aby można było uznać, że stanowisko o tak ogólnym charakterze, jak zdolność sądowa podmiotu wnoszącego ten sprzeciw i skutki jej braku, w każdej z tych wpadkowych sprawach mogło być różne.
Mając powyższe na uwadze NSA oddalił zażalenie, przy czym uznał, że skoro na skutek wniesienia zażalenia konieczna jest ocena zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji, opierającego się na przesłance polegającej na braku zdolności sądowej skarżącego Stowarzyszenia, to niedopuszczalne jest odrzucenie tego zażalenia z tego samego powodu, czyli braku zdolności sądowej skarżącego Stowarzyszenia. W przeciwnym razie nie doszłoby do merytorycznej oceny, czy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że sprzeciw od postanowienia w sprawie prawa pomocy należy odrzucić z powodu braku zdolności sądowej skarżącego Stowarzyszenia, jest zgodne z prawem.
Z tych też przyczyn NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.