Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 408/17, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił zażalenie W. W. (dalej jako skarżący) na postanowienie tego Sądu z dnia 11 września 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez W. W. w sprawie ze skargi W. W. i L. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...], nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. Ponadto Sąd postanowił zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia.
Sąd przywołując art. 194 § 4 P.p.s.a. wskazał, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Wymaganie to jest spełnione, jeżeli zażalenie wnosi osoba posiadająca kwalifikacje określone w art. 175 § 2 P.p.s.a., jak również w art. 175 § 3 w odniesieniu do określonej kategorii spraw. Zachowanie tzw. przymusu adwokackiego stanowi dodatkowy wymóg, jaki musi spełniać tego typu zażalenie, aby mogło zostać skutecznie wniesione. Dalej wskazano, że sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez osobę do tego nieuprawnioną należy do braków nieusuwalnych. W konsekwencji, podlega ono odrzuceniu bez wzywania strony o jego uzupełnienie.
Skoro skarżący nie posiadał uprawnień do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i mimo stosownego pouczenia w tym zakresie wniósł zażalenie sporządzone osobiście, to Sąd stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia i odrzucił je.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zmianę z powodów wskazanych w zażaleniu.
Skarżący podnosi, że nigdy, a w szczególności w dniu 26 września 2018 r. nie sporządzał osobiście, ani też nie składał osobiście skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 408/17 sporządził i złożył w jego i jego małżonki L. R. imieniu, ich ówczesny pełnomocnik adwokat P. L. K.A.. ul. M. [...],[...] K. Wyżej wymieniona skarga kasacyjna została złożona przez ww. 29 listopada 2017 r. Skarżący oświadczył, że w dniu 26 września 2018 r. złożył sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie WSA z dnia 11 września 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
W kwestii sporządzenia zażalenia osobiście skarżący wyjaśnił, że po szczegółowym zapoznaniu się z pouczeniem zawartym w doręczonym mu odpisie postanowienia zwracał się do osób uprawnionych do sporządzenia zażalenia aby uczynić zadość wymogom zawartym w pouczeniu, jednakże bez rezultatu. Osoby te po zapoznaniu się ze sprawą odmówiły mu pomocy prawnej, ze względu na ogrom materiału, z którym osoba uprawniona musiałaby się zapoznać w bardzo krótkim okresie czasu. Sprawa toczy się bowiem od 2004 r. Zwrócił się także o pomoc do senatora mec. Zbigniewa Cichonia, autorytetu z zakresu prawa administracyjnego w Krakowie. Niestety w tym jednym przypadku nie mógł mu pomóc. W tej sytuacji został zmuszony sporządzić zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej osobiście.
Zwrócono uwagę, że sformułowanie zawarte w pkt 5 pouczenia, iż zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej "powinno" być sporządzone przez osoby uprawnione nie oznacza wcale, że "musi", dlatego też zdaniem skarżącego, Sąd powinien stosować od tej zasady wyjątki.
W odpowiedzi na zażalenie (pismo z dnia 10 grudnia 2018 r.) uczestniczka postępowania L. R. wskazując na okoliczności związane z rozpoznaniem wniesionej przez nią i W. W. skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 408/17 dotyczące istoty złożonej w sprawie skargi, wniosła o możliwość rozpoznania ich skargi kasacyjnej przez NSA bowiem rozpoznanie ich sprawy zostało zablokowane z niezależnych od nich powodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Możliwość wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy P.p.s.a. Środkiem takim jest skarga kasacyjna oraz zażalenie. Skargę kasacyjną wnosi się od orzeczeń sądowych wskazanych w art. 173 § 1 P.p.s.a. Natomiast zażalenie można wnieść od orzeczeń wskazanych w art. 194 § 1 P.p.s.a. Będą to postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kiedy P.p.s.a. przewiduje wniesienie takiego zażalenia, a nadto postanowienia w przedmiocie wskazanym w art. 194 § 1 pkt 1 - 10 P.p.s.a. Zażalenie przysługuje także na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy, na co wskazuje treść art. 227 § 1 P.p.s.a.
Wniesienie zażalenia łączy się z obowiązkiem zachowania określonych wymogów formalnych. Będą to wymogi ogólne przewidziane dla każdego pisma procesowego (art. 46 P.p.s.a.) oraz szczególne związane z zażaleniem jako takim wskazane w art. 194 § 3 P.p.s.a. Potwierdza to treść tego ostatniego przepisu, który stanowi, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia.
W art. 194 § 4 P.p.s.a. wskazuje się dodatkowy wymóg dla konkretnego rodzaju zażalenia jakim jest zażalenie dotyczące postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi wprost, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio.
Zatem w przypadku skorzystania z możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej należy przedsięwziąć konieczne działania aby zażalenie zostało sporządzone stosownie do powyższego wymogu tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego tj. przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osoby wskazane w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a.
Sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej osobiście wbrew ww. przymusowi stanowi brak nieusuwalny. Nie jest to bowiem brak, który uniemożliwia nadanie dalszego biegu zażaleniu (brak formalny) ale powoduje on z istoty swej wniesienie zażalenia niedopuszczalnym. W konsekwencji prowadzi to do jego odrzucenia stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia odpowiada prawu. Sąd I instancji stwierdzając niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego z art. 175 § 1 P.p.s.a. oraz braku zastosowania art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. zobligowany był odrzucić wniesione zażalenie.
Argumenty podniesione w zażaleniu nie świadczą o wadliwości zaskarżonego postanowienia. Nie istnieje przepis P.p.s.a., który wyłączałby konieczność sporządzenia zażalenia od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z uwagi na faktyczne trudności w znalezieniu osoby posiadającej kwalifikacje do sporządzenia takiego zażalenia w terminie do tego przewidzianym.
Skarżący nie został jednak pozostawiony bez pomocy w takiej sytuacji. W przepisach P.p.s.a. została uregulowana instytucja prawa pomocy, która z uwagi na sytuację majątkową i osobistą skarżącego umożliwia mu uzyskanie pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, który zobligowany byłby przygotować stosowne zażalenie. Pouczenie w tym zakresie zostało skarżącemu przedstawione przy doręczaniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (pkt 6 k. 475 akt).
Trudno także uznać aby stopień skomplikowania sprawy zaważył na braku znalezienia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było nieuzupełnienie przez pełnomocnika skarżącego braków formalnych skargi kasacyjnej w przewidzianym do tego terminie pomimo wezwania do ich uzupełnienia (brak pełnomocnictwa i wymaganej ilości odpisów). Przedstawienie argumentacji mającej podważyć stanowisko Sądu I instancji nie wymagało wchodzenia w zawiłości legalności zaskarżonej decyzji (meritum sprawy) a ograniczało się jedynie do oceny prawidłowości ustaleń Sądu, że braki formalne skargi kasacyjnej wystąpiły i czy zostały uzupełnione w sposób wskazany w wezwaniu i w terminie do tego wyznaczonym. Zatem trudno mówić o zawiłości sprawy stanowiącej przedmiot zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że Sąd I instancji postąpił prawidłowo uznając, że sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wbrew wymogowi z art. 194 § 4 P.p.s.a. stanowiło o jego niedopuszczalności i prowadziło do jego odrzucenia stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.