Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt VII SAB/Wa 25/14 odmówił zmiany prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 29 maja 2015 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
Sąd wskazał, że ww. prawomocnym postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W dniu 10 lutego 2016 r. do Sądu wpłynął formularz PPF złożony przez J. H., w którym skarżący zwrócił się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy. Z uwagi na okoliczność, iż skarżący w niniejszej sprawie z mocy ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek rozpoznano tylko w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z poprzednio nadesłanego formularza oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, że skarżący gospodarstwo domowe prowadzi z córką. Wskazał, że utrzymuje się ze środków pochodzących z renty w wysokości 1 108,19 zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że był bezrobotny od 1 maja 2003 r. Mieszka na stancji w domu wynajętym o pow. 67 m2. Dodał, że jest osobą schorowaną, przeszedł dwa udary mózgu, których skutki nadal odczuwa. Jest osobą posiadającą trwałą niepełnosprawność, ma kłopoty z poruszaniem się. Nie prowadzi działalności gospodarczej i dochodowej. Stałe wydatki gospodarstwa domowego to miesięcznie 350 zł (podatek za nieruchomość, prąd, woda, ścieki, wywóz śmieci, energia elektryczna, gaz), leki i leczenie około 200 zł, węgiel i opał 700 zł, remonty 100 zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Córka wnioskodawcy jest studentką studiującą w W. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,34 ha przeliczeniowego. Dodatkowo studia córki generują kolejne miesięczne wydatki.
Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie i nadesłania stosownych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej skarżącego.
W dniu 13 marca 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo wnioskodawcy z dnia 6 marca 2015 r. w którym wskazał, że wezwanie nie zawiera podstawy prawnej, a podstawa dla ww. wezwania nie istnieje.
Sąd wskazał, że z aktualnie nadesłanego formularza PPF wynika, iż wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1 317,64 zł miesięcznie, koszty (podatek) utrzymania nieruchomości na której zamieszkuje wynoszą 350 zł miesięcznie: gaz, woda, wywóz szamba, energia elektryczna, zakup węgla i drzewa do ogrzania domu i ciepłej wody – gdzie tona węgla kosztuje ok. 900 zł, drzewo opałowe ok. 200 zł za m3, co daje wydatek łączny ok. 800 zł, zakup leków ok. 200 zł, remonty bieżące ok. 100 zł. Córka jest uczennicą w [...] w W. i nie uzyskuje żadnych dochodów. Posiada rentę po zmarłej matce. Koszty jakie ponosi to dojazdy do szkoły. Renta jest do [...] października 2015 r. - wtedy córka skończy 25 lat. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd powołał art. 165 p.p.s.a. i stwierdził, że aktualnie brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w tym przepisie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. Co więcej, na dzień wydania postanowienia skarżący otrzymywał rentę wysokości 1 108,19 zł. Aktualnie zaś utrzymuje się z emerytury w wysokości 1 317,64 zł. Odcinka emerytury jednak nie nadesłał. Wprawdzie skarżący wskazał ponoszone koszty miesięczne, jednak bez wyszczególnienia istotnych składników tych kosztów. Z pobieżnego podsumowania miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego wynika, że wynoszą one ok. 1 450 zł, a zatem więcej niż otrzymuje z comiesięcznej emerytury.
Sytuacja finansowa skarżącego zmieniła się zatem na korzyść. Jednocześnie Sąd wskazał, że z uwagi na brak podania konkretniejszych wyliczeń, przesłania wyciągów rachunków bankowych, rachunków za leki, opał, żywienie, poświadczenia wysokości podatku od nieruchomości - nie ma możliwości rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącego. W sprawie wiadomo zatem jedynie jaki dochód osiąga skarżący oraz dość ogólnie, jakie ponosi wydatki w związku z utrzymaniem, np. za mieszkanie, lekarstwa. Skarżący nie wykazał jednak jakie koszty miesięczne ponosi na żywność, środki czystości. W jaki sposób córka opłaca szkołę - dojazdy skoro otrzymywanie renty po matce ustało z końcem października 2015 r. Skarżący nie nadesłał rachunków za leki, ani żadnych innych rachunków, czy paragonów. Nie nadesłał rocznej deklaracji podatkowej z ubiegłego roku. Nie wskazał czy otrzymuje pomoc od rodziny czy jakiejkolwiek instytucji. Aktualnie wnioskodawca nie podał czy córka nadal jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,34 ha, czy może nieruchomość sprzedała i uzyskała z tego tytułu dochód.
Sąd podkreślił, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna jak najdokładniej wykazać swoją sytuację majątkową. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie - z uwagi na bardzo oszczędne informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżącego - nie jest możliwa ocena, czy jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku uprawdopodobnienia, że nie jest w stanie ustanowić adwokata samodzielnie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. umożliwia zmianę postanowień niekończących postępowania (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. A więc przyznanie prawa pomocy wskutek rozpoznania ponownego wniosku jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nastąpiło istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. Odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy - przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku - możliwa jest bowiem wyłącznie po zmianie okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Składając zatem kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, strona winna przedstawić nowe, istotne okoliczności, które mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Brak wskazania takich okoliczności, przy ponownym złożeniu wniosku, powoduje, że raz już dokonana, w prawomocnym postanowieniu sądu, ocena możliwości płatniczych strony, pozostaje aktualna.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny wniosku skarżącego z dnia 2 lutego 2016 r. porównując go z okolicznościami powołanymi we wcześniejszym, rozpoznanym już prawomocnie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na dzień wydania postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. skarżący otrzymywał rentę w wysokości 1 108,19 zł. Aktualnie, źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości 1 317,64 zł. Z przedłożonego wniosku nie wynika natomiast, aby znacznemu zwiększeniu uległy ponoszone przez skarżącego wydatki. Na podstawie przedstawionych przez stronę informacji nie można uznać, żeby w sprawie zaszły takie zmiany okoliczności, które mogłyby doprowadzić do odmiennej od dotychczasowej oceny sytuacji finansowej skarżącego, brak było zatem podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich informacji odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił, pomimo że w postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy wskazano skarżącemu, że podane przez niego informacje są niewystarczające dla ustalenia jego faktycznych możliwości finansowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.
- - ---------------------- 5