Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek H. M. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Czosnów za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie ze skargi H. M. na bezczynność Wójta Gminy Czosnów. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca wniosła pismo z dnia 29 czerwca 2009 r. zatytułowane "Zażalenie na niewykonanie zaleceń SKO" do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznało się za niewłaściwe w tej sprawie i przekazało pismo Wójtowi celem udzielenia odpowiedzi na skargi oraz przekazania ich zgodnie z właściwością do WSA w Warszawie, jako skargi na bezczynność organu. Wójt Gminy Czosnów przekazał kopię pisma H. M. z dnia 29 czerwca 2009 r., akta sprawy i stanowisko pisemne Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w dniu 17 grudnia 2009 r., niespełna trzy tygodnie po otrzymaniu przez Wójta postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. Oryginał pisma skarżącej z dnia 29 czerwca 2009 r. Wójt przekazał do Sądu w dniu 13 stycznia 2010 r., w dwa dni po jego zwrocie z Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Na skutek wezwania Sądu, skarżąca w piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. sprecyzowała treść pisma z dnia 29 czerwca 2009 r. jako skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w sprawie niewyegzekwowania obowiązku polegającego na przywrócenie stosunków wodnych, podnosząc, że Wójt nie wyegzekwował obowiązku nałożonego dnia [...] lipca 2001 r. na J. B. Skarga ta została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wa 26/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że jakkolwiek pomiędzy datą wniesienia pisma z dnia 29 czerwca 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, a przekazaniem skargi przez Wójta Gminy Czosnów do Sądu upłynęło ponad trzydzieści dni, to z uwagi na nieprecyzyjne oznaczenie pisma z dnia 29 czerwca 2009 r., niewystarczające określenie zakresu żądania, a także wniesienie pisma (skargi) za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji, nie może być mowy o zawinionym przekroczeniu terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że organ administracji nie przekazał do Sądu jakiejś innej skargi H. M., niż skarga z dnia 29 czerwca 2009 r., sprecyzowana pismem z dnia 15 lutego 2010 r. na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w przedmiocie niewyegzekwowania obowiązku przywrócenia stosunków wodnych, nałożonego na J. B. W zażaleniu na postanowienie z dnia 4 marca 2011 r. (pismo z dnia 21 marca 2011 r. osobiście sporządzone przez skarżącą oraz pismo, sporządzone przez pełnomocnika skarżącej, ustanowionego w ramach prawa pomocy), skarżąca zarzuciła naruszenie art. 55 § 1 w związku z art. 154 oraz art. 32 w związku z art. 67 § 1 p.p.s.a. Skarżąca podniosła przede wszystkim, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy.
Skarżąca wskazała, że w dniu 16 lutego 2010 r. wniosła o wymierzenie Wójtowi grzywny za nieprzekazanie jej kolejnej skargi na bezczynność organu, która polegała na niewydaniu decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych na jej działce przez A. G.. W stosunku do tej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wydało postanowienie z dnia [...] września 2009 r. znak [...] o swojej niewłaściwości i zobowiązało Wójta Gminy Czosnów do przekazania pisma z dnia 29 czerwca 2009 r., stanowiącego skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podkreśliła, że w dniu 29 czerwca 2009 r. złożyła dwie skargi na bezczynność Wójta (dwa analogiczne pisma dotyczące dwóch różnych spraw). Jedna skarga z dnia 29 czerwca 2009 r. dotyczyła sprawy objętej zakresem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r. [...], w której uczestnikiem był J. B. i odnośnie tej sprawy WSA w Warszawie wydał postanowienie z dnia 14 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SAB/Wa 26/10.
Natomiast druga skarga z dnia 29 czerwca 2009 r. dotyczyła sprawy objętej zakresem postanowienia SKO z dnia [...] lutego 2009 r. [...], w której uczestnikiem był A. G. Skarga ta nie została dotychczas przekazana przez Wójta Gminy Czosnów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosek skarżącej z dnia 16 lutego 2010 r. o wymierzenie grzywny dotyczył tej drugiej sprawy, w której stroną był A. G.. Wójt Gminy Czosnów wykonując postanowienie SKO z dnia [...] września 2009 r. przekazał tylko jedną ze skarg. Skarżąca podniosła, że posiada kopię skargi z dnia 29 czerwca 2009 r. dotyczącą sprawy, o której mowa w postanowieniu SKO z dnia [...] września 2009 r. znak [...] wraz z oryginałem potwierdzenia złożenia jej w SKO.
W odpowiedzi na zażalenie Wójt Gminy Czosnów wniósł o jego oddalenie, wskazując, że Wójt przekazał pismo skarżącej z dnia 29 czerwca 2009 r., co zostało szczegółowo omówione w zaskarżonym postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Skarżąca wadliwość zaskarżonego orzeczenia wiąże z błędnym przyjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż w dniu 29 czerwca 2009 r. wniosła tylko skargę, sprecyzowaną pismem z dnia 15 lutego 2010 r., na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w przedmiocie niewyegzekwowania obowiązku przywrócenia stosunków wodnych, nałożonego na J. B. Podczas gdy skarżąca wniosła dwie odrębne skargi: jedną na bezczynność Wójta w sprawie bezskuteczności egzekucji decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] oraz drugą w sprawie z wniosku skarżącej, złożonego w dniu 6 października 2003 r. dotyczącego wydania decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na jej działce przez A. G. Z treści wniosku z dnia 16 lutego 2010 r. wynika, że skarżąca wniosła o wymierzenie grzywny organowi, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., za nieprzekazanie jej skargi z dnia 29 czerwca 2009 r. na bezczynność Wójta Czosnowa w sprawie niewydania decyzji administracyjnej w zakresie naruszenia stosunków wodnych przez A. G. W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną Wójta wskazał, że przekazał skargę z dnia 29 czerwca 2009 r., która została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wa 26/10.
Sąd pierwszej instancji, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny organowi, przyjął z góry, że skarżąca wnosiła jedynie skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w przedmiocie niewyegzekwowania obowiązku przywrócenia stosunków wodnych, która została przekazana do Sądu i postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wa 26/10 odrzucona i żadnej innej skargi na bezczynność Wójta nie wnosiła. Takie stanowisko Sądu pierwszej instancji było przedwczesne. W takich okolicznościach sprawy, gdy twierdzenia skarżącej i organu są ze sobą sprzeczne, a w aktach brak jest skargi, którą według twierdzeń skarżącej wniosła, należało w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy rzeczywiście skarżąca wniosła skargę w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej w zakresie naruszenia stosunków wodnych przez A. G. Nie można bowiem pominąć tego, że w postanowieniu z dnia [...] lutego 2009 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazało, że skarżąca zarzuca Wójtowi Gminy Czosnów bezczynność w dwóch sprawach: 1) z wniosku H. M. złożonego w dniu 6 października 2003 r., a dotyczącego wydania decyzji nakazującej przywrócenia stosunków wodnych na jej działce przez A. G. oraz 2) w sprawie bezskuteczności egzekucji decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...].
Ponadto z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2009 r., [...] wynika, że skarżąca w dniu 29 czerwca 2009 r. złożyła pismo, zatytułowane zażalenie, w którym zarzuca Wójtowi bezczynność w sprawie z wniosku H. M. złożonego w dniu 6 października 2003 r., a dotyczącego wydania decyzji nakazującej przywrócenia stosunków wodnych na jej działce przez A. G. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie pismo to należało potraktować jako skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów z wniosku H. M. dotyczącego wydania decyzji nakazującej przywrócenia stosunków wodnych na jej działce przez A. G. i Wójt powinien przekazać tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Ponadto w aktach sprawy IV SAB/Wa 26/10 znajduje się pismo skarżącej z dnia 15 lutego 2010 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu do sprecyzowania skargi, z którego wynika, że pismo z dnia 29 czerwca 2009 r., znajdujące się w aktach sprawy IV SAB/Wa 26/10 jest skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w sprawie niewyegzekwowania obowiązku polegającego na przywrócenie stosunków wodnych. Przy czym z pisma tego wynika także, że oprócz sprawy z tej skargi na bezczynność jest jeszcze jedna sprawa dotycząca bezczynności Wójta Gminy Czosnów, co Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął.
Dodatkowo w piśmie z dnia 5 października 2010 r. skarżąca wskazała, że wniosek z dnia 16 lutego 2010 r. o wymierzenie grzywny Wójtowi za nieprzekazanie akt został mylnie włączony do sprawy o sygn. akt IV SAB/Wa 26/10 i z tą sprawą "nie ma nic wspólnego".
Sąd pierwszej instancji, kierując się jedynie odpowiedzią na wniosek Wójta Gminy Czosnów oraz postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wa 26/10, przyjął z góry, że skarżąca wniosła jedynie skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w przedmiocie niewykonania decyzji dotyczącej J. B., która została przekazana do Sądu i odrzucona postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r., natomiast skarżąca żadnej innej skargi nie wnosiła. Takie stanowisko było przedwczesne, w tym znaczeniu, że wymagało uprzedniego wyjaśnienia przez Sąd, czy w istocie skarżąca oprócz skargi z dnia 29 czerwca 2009 r. na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w sprawie niewyegzekwowania obowiązku polegającego na przywrócenie stosunków wodnych, wniosła także inną skargę na bezczynność Wójta w innym przedmiocie. Jakkolwiek w aktach sprawy brak jest takiej skargi, to nie można wykluczyć, że skarżąca wniosła tą skargę, zwłaszcza, że wynika to z treści postanowienia SKO.
Okoliczność, że skarga z dnia 29 czerwca 2009 r. na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku przywrócenia stosunków wodnych została odrzucona postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r. nie oznacza samo przez się, że skarżąca nie mogła wnieść także innej skargę na bezczynność w innym przedmiocie. Należy podkreślić, że skarżąca konsekwentnie, zarówno w piśmie skarżącej z dnia 15 lutego 2010 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu do sprecyzowania skargi, jaki i innych pismach wskazywała, że wnosiła jeszcze jedną skargę w innej sprawie niż ta, która była rozpoznawana pod sygn. akt IV SAB/Wa 26/10.
Mając na uwadze treść wniosku o wymierzenie organowi grzywny, postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r., a w szczególności z dnia [...] września 2009 r., [...], a także pism składanych przez skarżącą w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 26/10, Sąd powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy rzeczywiście skarżąca wnosiła także skargę na bezczynność Wójta w przedmiocie rozpoznania jej wniosku złożonego w dniu 6 października 2003 r., a dotyczącego wydania decyzji nakazującej przywrócenia stosunków wodnych na jej działce przez A. G. Zatem stanowisko, iż skarżąca nie wnosiła skargi na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w tej sprawie, a jednie skargę, która została odrzucona postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r. zostało przyjęte mimo, że kwestia ta nie została wystarczająco wyjaśniona.
Tym samym Sąd pierwszej instancji wadliwie oddalił wniosek, nie wyjaśniwszy wcześniej jednoznacznie, co jest rzeczywistym przedmiotem wniosku, w szczególności należało wezwać skarżącą do przedstawienia dokumentów świadczących o złożeniu takiej skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.