Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odmówił W. Z. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 4 grudnia 2013 r. oddalającego jej skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrok oddalający skargę W. Z. uprawomocnił się 4 stycznia 2014 r., wniosek zaś o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku skarżąca złożyła w dniu 7 lutego 2014 r. We wniosku skarżąca wyjaśniła, że po złożeniu skargi oczekiwała na informację o sposobie jej załatwienia. Otrzymawszy zawiadomienie o wezwaniu na rozprawę przekonana była, że jej skarga zostanie uwzględniona. W dniu 3 lutego 2014 r. synowa przypomniała jej o toczącej się sprawie, zaś w dniu 4 lutego 2014 r. synowa w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu dowiedziała się, że skarga została oddalona. Skarżąca wyjaśniła, że jest osobą w zaawansowanym wieku, od urodzenia jest niepełnosprawna. Podniosła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej.
W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. Wskazując na kryteria, jakich spełnienie warunkuje uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, Sąd uznał, że skarżąca w niewystarczający sposób wykazała brak winy w uchybieniu terminu. Sąd stwierdził, że uchybienie terminowi wynikające z subiektywnego przeświadczenia o zasadności skargi, czy też zapomnienia o prowadzonym postępowaniu, jest przez stronę zawinione, albowiem wynika z braku dbałości o swoje sprawy w stopniu należytym. Podkreślił, że strona była informowana o terminie rozprawy, prawidłowo została też pouczona o zasadach sporządzania uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wskazała, że jest w podeszłym wieku i jest już zmęczona dowodzeniem, czy zasługuje na świadczenie dla osób represjonowanych. Z tego względu popełnia takie błędy. Zaznaczyła, że wierzyła, iż Sąd uwzględni jej skargę na decyzję odmawiającą przyznania jej powyższego świadczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Z orzecznictwa administracyjnego jednoznacznie wynika, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak: dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127).
W niniejszej sprawie okolicznością, na którą powołuje się skarżąca zwracając się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku jest jej wiara w pozytywne rozstrzygnięcie jej sprawy przez Sąd, co przy uwzględnieniu jej podeszłego wieku i charakteru sprawy, w ocenie skarżącej, stanowi wystarczającą przesłankę do uwzględnienia wniosku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane przez skarżącą okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Nieuwagi, czy też ufności w pozytywny wynik sprawy nie można kwalifikować jako brak winy. Nieporadność i podeszły wiek również nie stanowią usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Jak prawidłowo zaznaczył Sąd I instancji, skarżąca została prawidłowo pouczona o przysługujących jej uprawnieniach, jak i obowiązkach związanych z rozpoznawaniem sprawy przez Sąd. Dochowując należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw strona mogła więc wcześniej skorzystać z możliwości otrzymania pomocy prawnej z urzędu.
Nadto, będąc powiadomiona o terminie rozprawy i nie mogąc osobiście w niej uczestniczyć, powinna skontaktować się w tym dniu telefonicznie z Sądem w celu dowiedzenia się o stanie swojej sprawy – co uczyniła, ale już po uprawomocnieniu się wyroku.
Podzielić zatem należy stanowisko Sądu I instancji, że argumenty wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie pozwalały na przyjęcie, iż został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.