Uzasadnienie
Zarządzeniem z 9 maja 2024 r. P.N. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 18 stycznia 2024 r. o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2022 r.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 428/24 oddalił zażalenie skarżącego, przewodniczącym składu był sędzia NSA Tomasz Bąkowski.
W dniu 10 września 2024 r. skarżący skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo procesowe, w którym wniósł m.in. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Złożony w niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności (zwany dalej w skrócie: test niezawisłości i bezstronności) podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Natomiast z § 2 tego przepisu wynika, że wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 1, może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną. Z kolei z § 4 wynika, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa.
Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) stosuje się.
Stosownie zaś do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
Odnosząc powyżej zacytowane przepisy do niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że z przepisów tych wprost wynika, że przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego możliwe jest w sytuacji rozpoznawania sprawy co do istoty (w zakresie w jakim orzekają wojewódzkie sądy administracyjne) lub rozpoznawania skargi kasacyjnej (w zakresie w jakim orzeka Naczelny Sąd Administracyjny). Natomiast w niniejszej sprawie wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności został złożony w związku z przeprowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowaniem zażaleniowym na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, zakończonym postanowieniem NSA z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 428/24, a zatem nie w postępowaniu zmierzającym do rozpoznania sprawy co do istoty, lecz w postępowaniu wpadkowym. Już z tego powodu należy uznać ten wniosek za niedopuszczalny, podlegający odrzuceniu na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2023 r., II GZ 302/23).
Nadto wskazać należy, że złożony w tej sprawie wniosek sporządzony został osobiście przez wnioskodawcę, nie spełniał zatem przewidzianego w art. 5a § 4 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu wniosku, działając na podstawie art. 5a § 6 w zw. z art. 5a § 2 i § 4 p.u.s.a.