Uzasadnienie
W. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2013r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej wraz z przykanalikami w [...].
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014r. Stowarzyszenie [...] zgłosiło swój udział w ww. postępowaniu sądowym – celem reprezentowania jej interesu. W załączeniu przedstawiono udzieloną Stowarzyszeniu zgodę skarżącej na "interwencję (...) w sprawie obrony mojego interesu formalno-prawnego i materialnego jako współwłaściciela budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji budowy kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy [...]".
Na rozprawie w dniu 24 lipca 2014r. sąd zobowiązał Stowarzyszenie [...] do złożenia w terminie 7 dni odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, statutu i wykazania, że sprawa niniejsza dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia, a za jego udziałem przemawia interes społeczny.
W odpowiedzi Stowarzyszenie nadesłało pismo z dnia [...] sierpnia 2014r., w którym wskazało, że niniejsza sprawa dotyczy jego statutowej działalności, albowiem W. L. jest członkiem tegoż Stowarzyszenia i złożyła w tym zakresie odpowiednie oświadczenie wraz z upoważnieniem do występowania w jej obronie przed sądami powszechnymi i administracyjnymi wszystkich instancji, w tym do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach. Ponadto, za udziałem Stowarzyszenia w niniejszej sprawie przemawia ważny interes społeczny, albowiem decyzje organów obu instancji dotyczą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla Gminy [...] sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej wraz z przykanalikami i mogą również naruszać interes formalno-prawny i materialny 673 osób, będących stronami niniejszego postępowania. W załączeniu przedłożono odpis z KRS oraz odpis statutu Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaskarżonym postanowieniem odmówił Stowarzyszeniu do puszczenia do udziału w postępowaniu sądowym.
Od tego postanowienia Stowarzyszenie złożyło zażalenie, wnosząc m.in. o jego uchylenie i dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wskazało na przyczyny, dla których jego udział w postępowaniu jest konieczny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie może zostać uwzględnione.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jak trafnie zauważył sad pierwszej instancji, wydanie postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia danej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu uzależnione jest zatem od tego, czy sprawa, w której organizacja społeczna chce uczestniczyć, dotyczy jej statutowej działalności. Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wymaga ponadto wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też działania te mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej wraz z przykanalikami. Stowarzyszenie powinno było zatem wskazać na postanowienie statutu Stowarzyszenia, które umożliwiałoby na jego udział w postępowaniu sądowym, w tym występowanie w sprawach w opisanym wyżej przedmiocie. Wymóg art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczący "statutowej działalności" organizacji społecznej, konieczny dla ustalenia, iż działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być on interpretowany ściśle, co oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych zapisów określających cele stowarzyszenia. Powinien być on stwierdzony wprost w statucie. Ponadto, Stowarzyszenie wykazać powinno, że nie działa w interesie własnych członków, lecz ogólnospołecznym.
W rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie nie było w stanie wykazać spełnienia tych przesłanek. Jak wynika bowiem z treści przedłożonego przez Stowarzyszenie statutu jego celem "jest obrona osób poszkodowanych i represjonowanych w Polsce przez systemy totalitarne i pomoc w obronie Kościoła katolickiego, dóbr narodowych, ziemi i polskiej wsi" (§ 6). Powyższy cel będzie realizowany poprzez: organizowanie spotkań osób poszkodowanych i represjonowanych w walce o wolną i niepodległą Polskę, organizowanie obchodów rocznicowych i konferencji, opiekę nad miejscami pamięci narodowej, gromadzenie dokumentacji osób poszkodowanych i represjonowanych przez systemy totalitarne, obrona i reprezentowanie członków przed wszystkimi organami administracji samorządowej i państwowej oraz sądami powszechnymi i administracyjnymi wszystkich instancji (§ 7). W statucie Stowarzyszenia nie ma więc przewidzianego takiego celu, jak reprezentowanie stron postępowania w sprawach zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej sanitarnej, ani nawet bardziej ogólnego stwierdzenia o reprezentowaniu stron postępowania w sprawach budowlanych.
Za odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu przemawia również to, że Stowarzyszenie nie było w stanie wykazać, że nie działa tylko w indywidualnym interesie swojego członka, lecz na rzecz dobra ogólnospołecznego. Dlatego tez sąd zasadnie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Nie ma dla rozpoznania niniejszego zażalenia znaczenia okoliczność, że sąd w innej sprawie dopuścił stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Postanowienie takie w żaden sposób nie wiąże innych sadów, a ponadto zapadło na tle innego stanu faktycznego.
Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.