Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia Kulturalno - Ekologicznego "[...]" z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 września 2004r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Postanowienie to zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu 7 lutego 2006r.
W związku z powyższym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2006r., Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "[...]" z siedzibą w Warszawie wezwane zostało do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie wydane zostało na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r.w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193).
W dniu 27 marca 2006r. Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "[...]" wniosło zażalenie na powyższe zarządzenie (mylnie nazywając je sprzeciwem). W zażaleniu skarżące Stowarzyszenie podniosło, że jest organizacją pożytku publicznego i jako taka korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r., Nr 96, poz. 873 ze zm.). Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia zwolnienie takie wynika również z międzynarodowej Konwencji w Aarhus, która przewiduje ułatwienia w dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. W złożonym zażaleniu Stowarzyszenie powołało się także na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005r. sygn. akt II OZ 825/05 uwzględniające zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Sądu I instancji o odmowie przyznania prawa pomocy w innej sprawie toczącej się ze skargi Stowarzyszenia.
Jednocześnie Stowarzyszenie zarzuciło, iż art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) –zwanej dalej P.p.s.a. pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi i przez to narusza zasadę równości podmiotów wobec prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu.
Przepis § 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r.w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) stanowi, że wpis stały w sprawach skarg z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500zł. Wysokość wpisu należnego w niniejszej sprawie ustalona przez Przewodniczącego Wydziału VII została więc określona prawidłowo.
Natomiast powoływany przez stronę skarżącą jako podstawa zwolnienia od kosztów sądowych art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r., Nr 96, poz. 873 ze zm.) stanowi, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w sytuacji, w której zwolnienie takie wynika z treści przepisów stanowiących lex specialis w stosunku do uregulowań tej ustawy. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) wśród podmiotów, które są zwolnione z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 tej ustawy) nie wymienia organizacji pożytku publicznego.
Wprawdzie w art. 240 P.p.s.a. znajduje się delegacja, upoważniająca Radę Ministrów do udzielenia organizacjom społecznym zwolnienia od wpisu, jednakże do tej pory nie zostało wydane żadne rozporządzenie w tej kwestii. Nie ma zatem przepisów odrębnych, które regulowałyby zasady zwalniania organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W sprawie nie znajduje również zastosowania Konwencja z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003r. Nr 78, poz. 706), albowiem nie wynika z niej generalny obowiązek dla sygnatariuszy Konwencji zwalniania z obowiązku ponoszenia opłat organizacji pozarządowych w sprawach z zakresu objętego Konwencją.
Niezasadne jest również powołanie się przez stronę skarżącą na postanowienie NSA z dnia 7 października 2005r. w sprawie sygn. akt II OZ 825/05 uchylające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy. Postanowienie to wydane zostało bowiem w konkretnej sprawie, w której Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania uznał, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący czy skarżące Stowarzyszenie jest zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie jako podmiot posiadający status organizacji pożytku publicznego.
W obowiązującym stanie prawnym brak jest więc przepisów przyznających skarżącemu Stowarzyszeniu zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy zatem uznać, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zostało wydane prawidłowo.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.