Uzasadnienie
II OZ 432 / 13
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w formularzu PPF K. C. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Nikogo nie ma na utrzymaniu. Małżonkowie zamieszkują w mieszkaniu o powierzchni 112 m2. Ich źródłem utrzymania są dochody z tytułu emerytur w miesięcznej łącznej kwocie 2300 zł oraz z prac dorywczych męża w kwocie 1500 zł miesięcznie, co razem daje 3800 zł. Nadto skarżąca podała, iż nie posiada żadnego majątku, poza mieszkaniem oraz żadnych oszczędności. Wydatki ponoszone co miesiąc wnioskodawczyni oceniła na kwotę około 3900 zł miesięcznie. Podkreśliła, że mąż choruje na przewlekłą chorobę płuc. Jego stan zdrowia nie pozwala na opuszczanie mieszkania i wymaga pomocy osoby trzeciej, ona sama zaś jest po operacji onkologicznej. Wszystkie środki małżonkowie wydatkują na bieżące potrzeby. W związku z wątpliwościami, co do stanu majątkowego oraz zarobków wnioskodawczyni i relacji dochodów do ponoszonych wydatków została ona zobowiązana do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, tj. wyciągów z kont bankowych oraz kserokopii rachunków z tytułu ponoszenia wydatków, wyszczególnionych w treści urzędowego formularza PPF.
Dokumentów tych wnioskodawczyni nie nadesłała. W złożonym sprzeciwie strona podała, że dane przedstawione na formularzu PPF były wystarczające oraz podkreśliła, że obecnie mąż jej przebywa w szpitalu po urazie pęknięcia płuca. Uzyskiwane środki w całości przeznaczane są na bieżące potrzeby utrzymanie i leczenie.
Rozpoznając powyższy wniosek, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wprawdzie wydatki w gospodarstwie domowym skarżącej wyliczone zostały na kwotę 3900 zł netto miesięcznie, jednak wnioskodawczyni w żaden sposób nie udokumentowała tych obciążeń, mimo wezwania Sądu. W tej sytuacji, wnioskodawczyni uniemożliwiła Sądowi weryfikację złożonych oświadczeń, co sprawia, że jej sytuacja nie została w sposób jasny i pełny przedstawiona, w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości. W ocenie Sądu, strona nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, bowiem nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, do których złożenia była wzywana pismem z dnia 24 stycznia 2013 r.
Z powyższych przyczyn Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił rozpoznawany wniosek.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. C., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżąca uznała twierdzenia Sądu pierwszej instancji za dowolne i bezpodstawne, gdyż we wniosku wskazała swoje rzeczywiste dochody i wydatki. Nadto powtórzyła, iż od marca 2013 r. stan zdrowia męża się pogorszył, zaś dochody przeznaczane są w całości na utrzymanie i leczenie małżonków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez wnioskodawczynię, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, szczególnie z tego powodu, iż nie wyjaśniła ona w pełni swojej sytuacji finansowej. Wbrew opinii strony skarżącej samo złożenie w sprawie formularza PPF nie mogło być wystarczającą przesłanką do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stosownie, bowiem do art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające dla oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć, na wezwanie Sądu, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty dla potwierdzenia jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis ten nakłada, zatem na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśniania wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niewywiązanie się przez stronę z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wyjaśnić też trzeba, iż wysokość należnego w sprawie wpisu od skargi jest faktycznie niższa niż wskazano to w uzasadnieniu skarżonego postanowienia i zgodnie z zarządzeniem z dnia 1 października 2012 r. wynosi 200 złotych.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do podważenia stanowiska zaprezentowanego w kontrolowanym postanowieniu Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.