Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W., L. B., B. S., A. C.-G., Z. K.-K., M. G., S. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) października 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa nie wyczerpuje dyspozycji art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji do wydatków koniecznych nie można zaliczyć opłaty za telewizję kablową "A" (60 zł) oraz telefon (112 zł).
Ponadto fakt, że skarżąca korzysta z pomocy do sprzątania świadczy o dobrej sytuacji finansowe. Natomiast przedstawione przez skarżącą rachunki za leki niewymagające recepty nie świadczą o stosowaniu ich w wyniku zaleceń lekarza.
W zażaleniu skarżąca podniosła, że ma 81 lat, mieszka sama i od lat choruje na reumatyzm i serce. Skarżąca wskazała, że od dwóch lat stan jej się pogorszył, ponieważ niesteroidowe leki przeciwreumatyczne wywołują u niej alergię i nie może ich stosować. Od końca lutego skarżąca praktycznie przestała chodzić z powodu zmian w kręgosłupie i zniszczeniu prawego stawu kolanowego, co wiążę się z koniecznością kolejnych wizyt u lekarza i zakupem drogich leków, a także ponoszeniem wydatków związanych z opłatami za sprzątanie oraz pomoc w innych podstawowych sprawach życia codziennego. Opłaty za sprzątanie nie świadczą o jej dobrej sytuacji finansowej tylko o niepełnosprawności fizycznej. Natomiast telewizja i telefon są jedynym kontaktem skarżącej ze światem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie uznać należy, że skarżąca wykazała dostatecznie, iż nie dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. Dla oceny, czy strona jest w stanie ponieść koszty sądowe i inne wydatki istotne znaczenie ma jej stan majątkowy i dochody oraz sytuacja rodzinna. Skarżąca jest osobą starszą (81 lat), samotną i schorowaną. Jak wynika z przedstawionych zaświadczeń lekarskich cierpi na zwyrodnienie stawu kolanowego, które kwalifikuje się do endoprotezy oraz zmiany zwyrodnieniowe w inny stawach. Uwzględniając wysokość dochodów skarżącej (w sumie 2145,90 zł miesięcznie), posiadanie nieruchomości (mieszkanie 53,68 m2), a także wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem (czynsz 414,74 zł, elektryczność 97 zł, gaz 35 zł, żywność 690 zł, koszty sprzątania i pomocy przy bieżących sprawach życia codziennego 364 zł) oraz leczeniem należało dojść do wniosku, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze wiek skarżącej oraz okoliczność, że cierpi na liczne schorzenia układu ruchowego nie można kwestionować, że przeznacza wskazane przez nią środki na leki oraz pomocy innych osób przy czynnościach życia codziennego (w sumie około 500 zł). W tej sytuacji wydatkom tym nie można odmówić charakteru wydatków koniecznych. Odmienna ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu nie jest więc trafna, co uzasadnia jego uchylenie i przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.