Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Rz 785/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, stwierdzając niedopuszczalność zaskarżenia odrzucił skargę E. P. na decyzję Wójta Gminy Kuryłówka z dnia 6 września 2004 r., w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W dniu 10 grudnia 2004 r. do Sądu wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący podał w nim, że jest właścicielem zespołu dworsko-parkowego i "wyczerpał swoje możliwości finansowe w zakresie ponoszenia kosztów związanych z dalszym odwoływaniem się". Jednocześnie E. P. nie ujawnił jakichkolwiek dochodów.
Postanowieniem z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 785/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił powyższy wniosek, w uzasadnieniu wskazując, że przedstawione w nim okoliczności nie dają podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy.
E. P. wniósł pismem z dnia 4 kwietnia zażalenie, w którym ponownie podniósł, że "wyczerpał wszelkie swoje oszczędności i środki finansowe na dalsze odwoływanie się".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przypadku braku możliwości pokrycia kosztów postępowania, strona może ubiegać się o zwolnienie z tego obowiązku w całości lub w części. Instytucja prawa pomocy jest jednak stosowana wyjątkowo i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domaga się skarżący, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Sygn. akt II OZ 448/05
Co do zasady, prawo pomocy może być przyznane osobom nie osiągającym żadnego dochodu lub osiągającym dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach. Sąd orzeka o zasadności przyznania prawa pomocy na podstawie danych wykazanych we wniosku, zatem warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie we wniosku sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
W niniejszej sprawie, skarżący E. P. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie można przyjąć za poprawne wykazanie braku możliwości poniesienia kosztów sądowych napisanie przez skarżącego we wniosku jedynie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów. Nadto, skarżący nie wykazał żadnych dochodów z jakiegokolwiek źródła, ani żadnego majątku pomijając "rozszabrowany" zespół dworsko – parkowy i "ulegającą coraz większej degradacji i destrukcji" stację paliw. W ocenie Sądu zawarte we wniosku oświadczenie nie potwierdza sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący zapewne posiada źródło utrzymania utrzymania, które (biorąc pod uwagę ilość złożonych przez E. P. w tej sprawie pism) pozwala mu kształtować wydatki. Ze względu na nie wykazanie przez skarżącego we wniosku w sposób prawidłowy braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 785/04 należy uznać za właściwe.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.