Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 612/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku P.B. i D. B. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia K. J. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przełożeniem sieci kanalizacyjnej na działce nr ew. [...] w obrębie [...] miasta B., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), wskazał, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na niewykazanie we wniosku konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawców lub innej osoby bowiem może wywołać znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Sąd podniósł, że wskazane we wniosku o wstrzymanie okoliczności o charakterze ogólnym, że realizacja każdej inwestycji wpływa na nieruchomości sąsiednie (korzystnie lub nie) a także, że realizacja spornej inwestycji może przynieść straty obecnemu właścicielowi nieruchomości poprzednio należącej do skarżących nie stanowią okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku. Sąd zaznaczył, że to czy A. B. winien był być adresatem zaskarżonej decyzji będzie przedmiotem badania na etapie rozpoznania skargi, natomiast nie branie przez tę osobę udziału w postępowaniu administracyjnym nie może być uznane za przesłankę z art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestia ta nie może wywołać zamierzonego skutku na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Sąd podkreślił, że we wniosku nie podano w jakiej wysokości szkody miałby ponieść A. B., wskazując jedynie, że nie wyrażał on zgody na realizację inwestycji.
Sąd stwierdził, że we wniosku nie wykazano, jakie konkretnie szkody wynikną na skutek wydania zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie wykazano, czy szkody owe mogą być "znaczne" w realiach niniejszej sprawy. Nie uzasadniono też przekonująco, że realizacja spornej inwestycji może być takim trudnym do odwrócenia skutkiem, przed którego wystąpieniem należy ochronić stronę skarżącą wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji, a jedynie ogólnikowo zwrócono uwagę na to, że A. B. nie wyraża zgody na sporną inwestycję.
Pismami z dnia [...] grudnia 2015 r. P. B. i D. B. (dalej jako skarżący) wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzucili naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. twierdząc, że wykazali okoliczności wskazujące na powstanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego i jego rodziny w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący kwestionując argumentację Sądu zawartą w zaskarżonym postanowieniu z dnia 16 listopada 2015 r. wskazali, że w przedmiotowej sprawie istotnym jest, że właścicielem działki jest A. B. od dnia [...] kwietnia 2015 r. Zatem adresatem zaskarżonej decyzji winien być wyłącznie A. B. jako obecny właściciel nieruchomości. W tych okolicznościach sprawy w stosunku do nowego właściciela nieruchomości może dojść do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci posadowienia nieruchomości, na którą tenże właściciel zgody nie wyrażał i który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Twierdzą, że może dojść również do powstania szkody po stronie nowego właściciela, która w przyszłości nie będzie mogła być naprawiona albowiem dojdzie do wybudowania nieruchomości tuż przy granicy działek ze sobą sąsiadujących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyjaśnić należy, iż wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie.
Tym samym obowiązkiem strony, która domaga się ochrony tymczasowej do czasu rozpatrzenia jej skargi, jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Jeżeli zatem składający wniosek nie przedstawia argumentacji świadczącej o konieczności wstrzymania zaskarżonego aktu pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków), a koncentruje się na dowodzeniu innej okoliczności jego zdaniem istotnej w sprawie jednak nie mającej wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, to Sąd dokonujący oceny zasadności wniosku o wstrzymanie nie ma podstaw by go rozpoznać i wydać oczekiwane przez stronę rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że o wstrzymaniu zaskarżonego aktu nie decyduje jakakolwiek okoliczność a tylko taka, która może być w okolicznościach danej sprawy uznana za okoliczność prowadzącą do powstania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem przez określenie "znaczna szkoda" należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w przypadku gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że okoliczność zmiany właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być prowadzona inwestycja w oparciu o zaskarżoną decyzję sama w sobie nie powoduje powstania znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność ta wpływa na prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji i jest kwestią merytoryczną rozstrzyganą wyłącznie podczas rozpatrywania skargi. Jednak na etapie orzekania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia. Zmiana osoby, która mogłaby być stroną postępowania administracyjnego sama w sobie nie wyrządza nikomu żadnej szkody ani nie powoduje zmian w rzeczywistości, które trudno odwrócić.
Zatem argumentacja wniosku o wstrzymanie zorientowana na istnienie nowego właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją, który nie wyraził zgody na taką inwestycję była nietrafiona bowiem zdarzenie takie nie powodowało wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Podkreślenia wypada, że wznoszenie obiektów budowlanych przed rozpoznaniem sprawy przez sąd z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, niemniej jednak ryzyko prowadzenia w tym czasie robót budowlanych obciąża inwestora, którym w przedmiotowej sprawie nie są skarżący. Wzniesienie obiektu na podstawie decyzji, która może ulec usunięciu z obrotu prawnego w wyniku rozpoznania skargi przez Sąd może wprawdzie spowodować szkody, jednakże inwestor rozpoczynając budowę na podstawie decyzji zaskarżonej do Sądu administracyjnego działa na własne ryzyko, godząc się tym samym na skutki takiego działania, które nie są trudne do odwrócenia w rozumieniu powyższego przepisu, bowiem w najgorszym z możliwych przypadków wzruszenia decyzji ostatecznej może być wydany inwestorowi nakaz rozbiórki wykonanego obiektu.
W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera takich argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.