Uzasadnienie
S. F. reprezentowana przez córkę A. F. (dalej jako skarżąca), w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], odmawiającej nałożenia na Panią I. P. zam. przy ul. K. [...] w S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem, a polegających na wykonaniu instalacji gazowej z montażem kotła gazowego dwu funkcyjnego oraz wykonaniu wodnej instalacji C.O. w lokalu mieszkalnym przy ul. K. [...] w S. - do stanu zgodnego z prawem.
W skardze odnosząc się m.in. do art. 3 § 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej P.p.s.a.) skarżąca stwierdziła, że przedmiotem skargi jest działanie i zaniechanie organu odwoławczego oraz organu I instancji, któremu zarzucono naruszenie wskazanych tam przepisów K.p.a. i ustawy Prawo budowlane. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto wniesiono o uznanie skarżącej za stronę postępowania prowadzonego przez PINB i zasądzenie kosztów postępowania.
Dalej skarżąca wskazała, że jej skarga dotyczy decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] listopada 2015 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2016 r. na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od powyższej skargi określając wysokość wpisu na kwotę 500 zł, wskazując za podstawę § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm. – dalej jako rozporządzenie). Jednocześnie pouczono skarżącą o trybie zaskarżenia zarządzenia i o treści art. 243, art. 245, art. 246 i art. 252 P.p.s.a. regulujących instytucję prawa pomocy.
Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Podniósł, że w zarządzeniu tym błędnie została wskazana podstawa prawna żądania uiszczenia wpisu, a co za tym idzie wskazano błędną i za wysoką kwotę wpisu w wysokości 500 zł. Jego zdaniem właściwą podstawą prawną żądania wpisu jest § 2 ust. 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia. Dalej została przedstawiona argumentacja dotycząca konieczności uznania skarżącej za stronę postępowania prowadzonego przez organy administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 214 § 1 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, uiścił opłatę pod rygorem odrzucenia skargi.
Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 P.p.s.a). Pisma, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, to w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a.: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.). Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 233 P.p.s.a. wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały w rozporządzeniu.
Warto wyjaśnić, że rozpoznając zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu sądowego NSA bada czy zarządzenie to zostało wydane we właściwym trybie i czy wpis (jego charakter i wysokość) wskazany w zarządzeniu jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Sąd nie bada innych okoliczności, w szczególności tych powiązanych z zarzutami wywiedzionymi w skardze.
Mając tak określony przedmiot sądowej kontroli, po analizie akt sprawy NSA stwierdza, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 marca 2016 r. jest prawidłowe. Wobec stwierdzenia braku wpisu od skargi należało wezwać skarżącą do jego uiszczenia (art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.) w wysokości wynikającej z przepisów rozporządzenia.
Wbrew temu co podnosi w zażaleniu pełnomocnik skarżącej w sprawie niniejszej odnośnie do wysokości wpisu sądowego nie mógł mieć zastosowania § 2 ust. 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia. Z treści powołanych uregulowań wynika, że wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach:
- skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł; (...)
- skarg na bezczynność organów administracji publicznej - 100 zł.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę do sądu na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], odmawiającej nałożenia na Panią I. P. zam. przy ul. K. [...] w S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem, a polegających na wykonaniu instalacji gazowej z montażem kotła gazowego dwu funkcyjnego oraz wykonaniu wodnej instalacji C.O. w lokalu mieszkalnym przy ul. K. [...] w S. - do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotem skargi nie było zatem postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym lecz decyzja, której podstawę stanowił art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 K.p.a. Nie zaskarżano też bezczynności organu administracji publicznej bowiem organ wydał w sprawie decyzję i właśnie ten akt jego działania stanowił przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, co jednoznacznie wynika z treści samej skargi.
W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału prawidłowo wskazał w zarządzeniu § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury - 500 zł. Nie ulega wątpliwości, że wpis w niniejszej sprawie powinien mieć charakter wpisu stałego, bowiem sprawa nie dotyczy należności pieniężnych. Nie sposób zakwestionować, że niniejsza sprawa dotyczy spraw z zakresu budownictwa i architektury skoro rozstrzygane były kwestie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem, co do których organami właściwymi były organy nadzoru budowlanego.
Wobec powyższego twierdzenia zażalenia o błędnej podstawie prawnej żądania wpisu sądowego wskazanej w zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału należało uznać za bezzasadne. Zarządzenie to było prawidłowe tak pod względem procesowym jak i materialnym.
Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że jeśli skarżąca nie jest w stanie ponieść z uwagi na swoją sytuacje materialną i osobistą kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w przewidzianej prawem wysokości, może na warunkach określonych w art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 252 i art. 257 P.p.s.a. wnioskować o udzielenie prawa pomocy, o czym skarżąca została pouczona przy doręczaniu zarządzenia o wpisie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.