Postanowienie NSA z 11 maja 2017 r., II OZ 441/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1507/16 w przedmiocie odrzucenia skargi

Skład

Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo z dnia 29 września 2015 r., nr XI/49/15 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1507/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) odrzucił skargę M. K. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo z dnia 29 września 2015 r., nr XI/49/15, wydaną w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zwrócił skarżącemu 300 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

W uzasadnieniu WSA stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Skarżący dwukrotnie wezwał Radę Gminy Wiśniewo do usunięcia naruszenia prawa. Pierwsze wezwanie miało miejsce 23 grudnia 2015 r. Tym samym, już w dniu wniesienia wezwania rozpoczął się bieg sześćdziesięciodniowego terminu do zaskarżenia Rady Gminy Wiśniewo z 29 września 2015 r., nr XI/49/15. Termin do wniesienia skargi upływał w okresie od dnia 24 grudnia 2015 r. do 22 lutego 2016 r. Skarżący nie wniósł jednak w tym okresie skargi do sądu administracyjnego. Pierwsza skarga do WSA wpłynęła 25 lutego 2016 r., a więc już z uchybieniem terminu. Jak wskazano wyżej, skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 753/16. Co prawda 6 maja 2016 r. skarżący ponownie wezwał Radę Gminy Wiśniewo do usunięcia naruszenia prawa zawartego w zaskarżonej uchwale, jednak było ono bezskuteczne. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bowiem czynnością prawną, która jednokrotnie przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu lub czynności. Ponieważ skarżący składał dwukrotnie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące tej samej uchwały, tj. wezwanie z dnia 23 grudnia 2015 r. i wezwanie datowane na dzień 6 maja 2016 r., a pisma te zawierały to samo żądanie, tym samym nie można uznać ww. pisma z 6 maja 2016 r. za wezwanie, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej u.s.g.).

W zażaleniu z 27 lutego 2017 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie postanowienia z 31 stycznia 2017 r. oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący dwukrotnie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i uchybił terminowi do złożenia skargi na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo i tym samym zaszły okoliczności uzasadniające jej odrzucenie, podczas gdy wezwanie, od którego WSA błędnie liczy termin na złożenie skargi dotyczyło działek o innych numerach ewidencyjnych niż ta, która jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Prawidłowe wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonania czynności procesowej. Następstwem niedopełnienia tych wymagań, które zostały szczegółowo uregulowane w p.p.s.a. jest odrzucenie skargi, nie dochodzi bowiem w ogóle do skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym do poddania zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. skarga na akt prawa miejscowego może zostać wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Do skargi wnoszonej na tej podstawie, zastosowanie znajduje art. 53 § 2 p.p.s.a. (uchwała NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60). Naczelny Sąd Administracyjny podziela przyjęty przez WSA pogląd dotyczący jednokrotnej możliwości złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do tego samego aktu. Jak zostało to wyjaśnione w orzecznictwie sądowym, nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego i byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi, na podstawie przepisów przewidujących skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów (wyrok NSA z 29 listopada 2012 r., I OSK 2737/12, Lex nr 1239443).

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący dwukrotnie skierował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do tego samego aktu prawa miejscowego, tj. uchwały Rady Gminy Wiśniewo z 29 września 2015 r. Odrzucenie pierwszej skargi na tę uchwałę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia w żaden sposób nie spowodowało przywrócenia możliwości powtórnego wniesienia wezwania. Poza tym, wskazanie w każdym z wezwań naruszenia interesu prawnego w odniesieniu do działki nr [...]w pełni uprawniało WSA do tego, ażeby uznać, że treść wezwań była tożsama. Przede wszystkim jednak ich tożsamość wynikała z odniesienia wezwań do tego samego aktu prawa miejscowego oraz przedstawienia zbliżonej argumentacji na ich potwierdzenie. Przyjęcie poglądu przeciwnego, umożliwiającego powtórne wniesienie wezwania za każdym razem, gdy wskazana w nim została inna działka ewidencyjna, prowadziłoby w rzeczy samej do obejścia zasady jednokrotnej możliwości składania tego rodzaju środka prawnego, co byłoby sprzeczne z przedstawionymi powyżej wartościami i celami tej instytucji prawnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.