Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 725/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w ustawowym terminie zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 24/11 oddalił przedmiotowe zażalenie.
W związku z uprawomocnieniem się postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2010 r. wezwano ponownie skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 18 lutego 2011 r. wystąpiła o zwolnienie z opłaty na skutek zmiany sytuacji finansowej. Pismo to z uwagi na treść zostało potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2010 r.
Z treści urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, zamieszkując w lokalu o pow. [...] m2. Źródłem utrzymania się jej rodziny jest dochód wnioskodawczyni i jej małżonka uzyskiwany w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby [...] euro. Ze sporządzonego przez stronę zestawienia wydatków wynika, ze czynsz za lokal mieszkalny wynosi [...] zł, opłata za energię elektryczną [...] zł, opłata za gaz – [...] zł, zakup węgla – [...] zł, zakup drewna – [...] zł, wykup lekarstw – [...] zł, usługi weterynaryjne – [...] zł, leki dla zwierząt [...] zł, telefon – [...] zł, ubezpieczenie samochodu [...] zł, wyżywienie zwierząt – [...] zł, porady prawne [...] zł, przegląd samochodu – [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 31 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 725/10 odmówił zmiany postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 725/10.
Sąd I instancji wskazał, że dokonując oceny okoliczności podnoszonych przez skarżącą w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzić trzeba, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej nie zmieniła się w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 725/10 w myśl art. 165 p.p.s.a. Wprawdzie skarżąca wskazała w formularzu na dodatkowe koszty, jakie poniosła na skutek udzielonej jej pomocy prawnej ([...] zł), koszty te trudno jednak zaliczyć do niezbędnych kosztów utrzymania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R.K. wskazała, iż Sąd I instancji błędnie uznał, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Jak podała, w jej sprawie toczonych jest szereg postępowań i w związku z tym nie stać jej na ponoszenie opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia.
Sąd I instancji prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 p.p.s.a. i wniosek z dnia 26 października 2010 r. o przyznanie prawa pomocy potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2010 r. wskutek zmiany okoliczności.
Przez pojęcie,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Należy zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 marca 2011 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentacji jaką zawierał wcześniejszy wniosek z dnia 6 sierpnia 2010 r. Skarżąca nie wskazała nowych, w tym dotyczących jej sytuacji majątkowej okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy.
Zasadnie przy tym podał Sąd I instancji, że koszty udzielonych skarżącej porad prawnych nie mogą być zaliczone do niezbędnych kosztów utrzymania. Odnośnie zaś argumentacji dotyczącej konieczności ponoszenia kolejnych kosztów w sprawie podać należy, że strona przewidując realizację swoich praw przed sądem powinna w ramach planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnego postępowania i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel.
W tym stanie rzeczy, wobec nienaruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.