Postanowienie NSA z 24 sierpnia 2023 r., II OZ 445/23

Wydany

24 sierpnia 2023 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 490/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Miron przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 30 marca 2023 r. nr WOA.7721.20.2023.KS w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, którą nakazano skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu budowlanego, tj. balkonów, gzymsu, tynków zewnętrznych oraz instalacji piorunochronowej w elewacji frontowej budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy [...] w S., w terminie do dnia 30 listopada 2023 r.

Sąd I instancji wskazał, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, nie ocenia się prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom wnioskodawcy. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, by realizacja zaskarżonej decyzji mogła narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym spoczywa na wnioskodawcy, z akt administracyjnych sprawy wynika, że obiekt budowlany w zakresie określonym w decyzji stwarza niebezpieczeństwo dla osób w nim mieszkających oraz przebywających w jego pobliżu i brak jest podstaw do uznania, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Wspólnocie znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto wniesienie do sądu skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności jest sytuacją wyjątkową i może mieć miejsce wyłącznie w razie wykazania, że zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zostały wykazane. Wniosek pełnomocnika wnioskodawcy, z którego wynika, że termin rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie czyni niemożliwym wykonanie nakazanych decyzją prac do 30 listopada 2023 r., jest niezrozumiały i nie został poparty żadnym racjonalnym uzasadnieniem.

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, nadto w przypadku uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zdaniem strony istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w związku z czym zasadne jest rozpoznanie wniosku przez NSA i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji; ewentualnie – w razie niezastosowania przez Sąd art. 188 p.p.s.a. strona na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 172 § 1 pkt 3 oraz art. 185 § 1 p.p.s.a. wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.

W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez sąd, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony podczas gdy z zebranego materiału dowodowego oraz wnioskowań logiki formalnej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.

W tej zaś sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu budowlanego nie zawiera argumentacji, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność związana z koniecznością wykonania określonych robót budowanych w stosownym terminie i zaskarżenie ww. decyzji WINB do Sądu Administracyjnego nie oznacza, że mamy z automatu do czynienia ze znaczną szkodą lub nieodwracalnymi skutkami. Wskazania wymaga, że, po pierwsze, zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez Sąd Administracyjny wymaga wykazania zaistnienia nie jakiejkolwiek szkody, lecz "znacznej" szkody, co wymaga wykazania wysokości szkody i zestawienia jej z sytuacją finansową strony skarżącej, czego strona skarżąca nie uczyniła najpóźniej w zażaleniu. Po drugie, warunkiem wstrzymania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwość zaistnienia nieodwracalnych skutków. Kwestia wykonania nakazu w stosownym terminie, czy też okoliczność zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego i wskazywany przez stronę skarżącą potencjalny wynik tego postępowania oraz ewentualna "zbędność" remontu budynku, nie wyczerpują przesłanki odwołującej się do nieodwracalnych skutków. Po trzecie, w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego nie może być ocena legalności zaskarżonej decyzji, np. co do prawidłowości wskazania podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie nakazu oraz określenia przez organ terminu wykonania nakazu, czy też co do istnienia bądź nie – niebezpieczeństwa wywołanego stanem technicznym budynku. W innym wypadku mogłoby dojść do nieuprawnionego przedsądu. Dlatego skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa powinna wykazać z jakich konkretnie względów decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu budowlanego może spowodować zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W swoim wniosku zawartym w skardze "zwykłej" oraz w zażaleniu strona skarżąca nie wskazała przesłanek, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.

Dlatego przedmiotowy wniosek Sąd I instancji niewadliwie ocenił jako nieuzasadniony, ponieważ ma rację ten Sąd, że strona skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, by realizacja zaskarżonej decyzji mogła narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.