Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 447/11

Uzasadnienie

II OZ 447 / 11

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę (punkt 1-wszy) I. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz umorzył postępowanie dotyczące wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (punkt 2-gi).

Uzasadnienie powyższego postanowienia zapadło na tle następujących okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2011 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu przedmiotowego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.

Pismem z dnia 3 marca 2011 r. skarżąca wniosła o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi w ¾ części, podtrzymując żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF.

Postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

W sprzeciwie od ww. postanowienia skarżąca powtórzyła swoje żądanie odnośnie konieczności przyznania jej prawa pomocy we wskazanym zakresie.

Podejmując przytoczone na wstępie rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że brak skargi w zakresie wpisu nie został uzupełniony w terminie prawem zakreślonym. Termin ten wynosił 7 dni, licząc od dnia doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. Skoro doręczenie miało miejsce w dniu 1 marca 2011 r., to termin końcowy upływał z dniem 8 marca 2011 r. Tymczasem skarżąca w dniu 7 marca 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ¾ należnego wpisu od skargi, jednakże składając ten wniosek pozostałą kwotę w wysokości 125 zł powinna uiścić najpóźniej w dniu 8 marca 2011 r., gdyż wstrzymaniu uległ jedynie obowiązek uiszczenia wpisu w wymiarze ¾ pełnej należnej jego wysokości. Nie wywarł natomiast wpływu na pozostały zakres tego obowiązku. Brak ten uniemożliwiał w ocenie Sądu nadanie sprawie prawidłowego biegu i wymagał odrzucenia skargi zgodnie z treścią art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).

Z uwagi na powyższe, rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ¾ części należnego wpisu od skargi stało się w ocenie Sądu bezprzedmiotowe. Bez względu, bowiem na końcowy rezultat orzeczenia w tej sprawie nie będzie ono w stanie wywrzeć wpływu na istniejący brak, którego skarżąca nie uzupełniła. Przyznanie albo odmowa przyznania prawa pomocy aktualizowałoby wyłącznie obowiązek fiskalny w zakresie wnioskowanego wpisu od skargi w wymiarze 3/4 należnej jego wysokości nie mogąc w żaden sposób wywrzeć takiego wpływu na brakujący wpis od skargi w ¼ jego części. Wobec tego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca ograniczyła do wpisu od skargi, postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe umorzono. Orzeczenie zawarte w punkcie 2-gim postanowienia wydano na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie w pkt 2-gim "w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym co do ¾ części wpisu od skargi" wniosła I. S., zarzucając mu naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżąca zakwestionowała, aby była wezwana i wiedziała, że ma obowiązek uiścić kwotę 125 złotych tytułem opłaty od brakującej części wpisu od skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W związku z treścią zażalenia wyjaśnić należało, iż zaskarżone postanowienie składało się w istocie z dwóch rozstrzygnięć. W punkcie pierwszym Sąd odrzucił skargę strony na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Natomiast w drugim punkcie umorzył postępowanie dotyczące częściowego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych- sprecyzowanych jako "¾ opłaty od skargi", a więc od części wpisu. Wyjaśnić trzeba, że inny był tryb skarżenia obu tych rozstrzygnięć - pierwszego poprzez złożenie skargi kasacyjnej, a drugiego poprzez złożenie zażalenia, o czym skarżąca została pouczona. Poczynienie powyższej uwagi było niezbędne ze względu na zarzuty przedstawione we wniesionym zażaleniu. Stwierdzić trzeba, że skarżąca nazwała wniesiony środek zaskarżenia zażaleniem i wyraźnie wskazała w nagłówku pisma, jak i na jego wstępie, iż dotyczy ono punktu 2-go tego postanowienia oraz zarzuciła mu naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc przytoczyła podstawę prawną tego rozstrzygnięcia.

Do tego też zakresu ograniczono badanie skarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Kontroli przedmiotowego postanowienia Sądu pierwszej instancji, nie można było rozszerzyć o jego punkt pierwszym, pomimo wskazania we wnioskach przez skarżącą, iż wnosi ona o "uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia...", bowiem złożone pismo nie spełnia wymogów koniecznych dla skargi kasacyjnej. Argumentacja skarżącej, iż nie była ona wzywana i nie wiedziała o obowiązku uiszczenia 125 złotych wpisu mogła być rozpoznana tylko w ramach skargi kasacyjnej od rozstrzygnięcia w punkcie pierwszym postanowienia (tj. o odrzuceniu skargi). Odnosi się ona, bowiem bezpośrednio do zasadności i podstaw tak podjętego rozstrzygnięcia, które nie zostało przez stronę zaskarżone.

Ustosunkowując się do kwestii umorzenia postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało, iż Sąd pierwszej instancji nie wskazał takich okoliczności, które stanowiłyby o bezprzedmiotowości tegoż postępowania w chwili orzekania przez tenże Sąd. Wniosek, bowiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczył sprawy, w której skarżąca miała obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Powyższa okoliczności czyni zasadnym stawiany zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił skarżone postanowienie w zakresie punktu 2-go rozstrzygnięcia.