Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Rz 785/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, stwierdzając niedopuszczalność zaskarżenia odrzucił skargę E. P. na decyzję Wójta Gminy Kuryłówka z dnia 6 września 2004 r., w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W dniu 10 grudnia 2004 r. do Sądu wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący podał w nim, że jest właścicielem zespołu dworsko-parkowego i "wyczerpał swoje możliwości finansowe w zakresie ponoszenia kosztów związanych z dalszym odwoływaniem się". Jednocześnie E. P. nie ujawnił jakichkolwiek dochodów.
Postanowieniem z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 785/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił powyższy wniosek, w uzasadnieniu wskazując, że przedstawione w nim okoliczności nie dają podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy.
E. P. wniósł pismem z dnia 4 kwietnia zażalenie, w którym ponownie podniósł, że "wyczerpał wszelkie swoje oszczędności i środki finansowe na dalsze odwoływanie się".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przypadku braku możliwości pokrycia kosztów postępowania, strona może ubiegać się o zwolnienie z tego obowiązku w całości lub w części. Instytucja prawa pomocy jest jednak stosowana wyjątkowo i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domaga się skarżący, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Co do zasady, prawo pomocy może być przyznane osobom nie osiągającym żadnego dochodu lub osiągającym dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach. Sąd orzeka o zasadności przyznania prawa pomocy na podstawie danych wykazanych we wniosku, zatem warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie we wniosku sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
W niniejszej sprawie, skarżący E. P. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie można przyjąć za poprawne wykazanie braku możliwości poniesienia kosztów sądowych napisanie przez skarżącego we wniosku jedynie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów. Nadto, skarżący nie wykazał żadnych dochodów z jakiegokolwiek źródła, ani żadnego majątku pomijając "rozszabrowany" zespół dworsko – parkowy i "ulegającą coraz większej degradacji i destrukcji" stację paliw. W ocenie Sądu zawarte we wniosku oświadczenie nie potwierdza sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący zapewne posiada źródło utrzymania utrzymania, które (biorąc pod uwagę ilość złożonych przez E. P. w tej sprawie pism) pozwala mu kształtować wydatki. Ze względu na nie wykazanie przez skarżącego we wniosku w sposób prawidłowy braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 785/04 należy uznać za właściwe.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.